ВО ИМЯ АЛЛАХА МИЛОСТИВОГО И МИЛОСЕРДНОГО
ﺑﺳﻡ ﺍﷲ ﺍﻟﺭﺣﻣﻥ ﺍﻟﺭﺣﻳﻡ
Аллах в переводе на русский - Бог, Господь, Всевышний

НДП ВАТАН tatar halyk firkasy. Rahim itegez!


ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО ПРЕЗИДЕНТУ РФ ПУТИНУ О ПРЕДОСТАВЛЕНИИ ЯЗЫКАМ КОРЕННЫХ НАРОДОВ РФ СТАТУСА ГОСУДАРСТВЕННЫХ ЯЗЫКОВ РФ https://irekle-syuz.blogspot.com/2015/05/blog-post_72.html

ХОРМЭТЛЕ МИЛЛЭТТЭШЛЭР ПОДДЕРЖИМ СВОЕГО ТАТАРСКОГО ПРОИЗВОДИТЕЛЯ! ПЕРЕЧЕНЬ ТАТАРСКИХ ФИРМ. СПИСОК ОТКРЫТ!

l

УЯН ТАТАР! УЯН! стихотворение

http://irekle-syuz.blogspot.ru/2015/07/blog-post_79.html

зеркало сайта https://ireklesyuzweb.wordpress.com/

Азатлык Радиосы

среда, 29 июня 2016 г.

Мөфти Камил хәзрәт Сәмигуллин “Яровая законы”н мөселманнарның хокукларын кысу дип бәяли


http://tat.tatar-inform.ru/news/2016/06/29/122500/

Мөфти Камил хәзрәт Сәмигуллин “Яровая законы”н мөселманнарның хокукларын кысу дип бәяли

Мөфти Камил хәзрәт Сәмигуллин “Яровая законы”н мөселманнарның хокукларын кысу дип бәяли29 июнь 2016,16:10
Татарстан Диния назәрәте бу уңайдан белдерү әзерли


(Казан, 29 июнь, «Татар-информ», Рәмис Латыйпов). Татарстан республикасы Диния назәрәте рәисе, мөфти Камил хәзрәт Сәмигуллин “Яровая законы” исеме белән билгеле булган закон проектын ашыгып һәм уйланмыйча кабул ителгән документ дип саный. Бу хакта ул “Татар-информ” агентлыгына белдерде.
Дәүләт Думасы депутаты Ирина Яровая әзерләгән закон проекты дини биналардан тыш урыннарда дини эшчәнлек алып баруны тыя.
Канун террористларга һәм традицион булмаган юнәлешләргә каршы кабул ителгән, әмма аларга бу тыюлар зыян салмаячак, чөнки алар инде күптән үз эшчәнлекләрен Интернетта алып баралар, дип саный мөфти. Закон традицион исламга һәм традицион дин әһелләренә комачаулаячак.
«Мәсәлән, исем кушу йоласын алыйк. Ул өйдә үткәрелә. Никах, гадәт буенча, кунакларны чакырып, килен йортында үткәрелә. Бу дини йола, аны башкача атап булмый. Өчесе, җидесе үткәрелгән мәҗлесләр барысы да өйдә уза. Болар барысы да дини чаралар, чөнки анда Коръән укыла һәм вәгазь сөйләнә. Бу канун буенча, кунаклар чакырып ифтар уздырган кешегә дә дәгъва белдереп булачак”, - дип саный Камил хәзрәт Сәмигуллин.
Мөфти фикеренчә, бу канун, киресенчә, традицион булмаган юнәлештәгеләргә уңай булырга мөмкин, чөнки алар традицион исламдагы кайбер гореф-гадәтләргә каршы киләләр. Мәчетләргә килгәндә, андагы вәгазьләр барысы да Диния назәрәте тарафыннан расланган стандартлар буенча укыла.
Камил хәзрәт Сәмигуллин фикеренчә, бу документ ашыгып һәм уйланмыйча әзерләнгән. «Әгәр миңа туганнар килсә, нишләргә? Мәчеткә китәргәме? Әгәр мәчетләр җитмәсә? Яки без юлда булсак? Без бит көненә биш тапкыр намаз укырга тиеш. Кайвакыт без заправкаларда тәһарәт алып, намаз укыйбыз, ә бит мәчетләр бөтен җирдә дә юк. Бу канун безгә комачау итәчәк. Бу мөселманнарның хокукларын кысу һәм аларны кимсету. Бу бөтенләй уйланмыйча кабул ителгән карар. Үз карарлары турында кабат уйланырга кирәк», - дип саный мөфти.
Тагын бер мисал итеп Камил хәзрәт Сәмигуллин "Kazan-arena" стадионында үткән республика ифтарын күрсәтте һәм республикада 10 мең мөселманны җыеп һәм ашатып булырлык мәчет юклыгын искәртте.
Камил хәзрәт Сәмигуллин әйтүенчә, башка төбәкләрдәге коллегалары, шулай ук гади мөселманнар да бу уңайдан борчуларын белдерәләр. Татарстан Диния назәрәте бу законга кагылышлы хатлар һәм белдерү әзерли. «Бу законда уңай бер генә әйбер дә юк. Бу канун безнең күп кенә дини гореф-гадәтләребезне сорау астына куя. Хәтта мәетне күмүгә кадәр тыюга китерергә мөмкин – җеназа намазы зират янында да укыла. Әгәр болар барысы да тыела икән, мин нәрсә дип әйтергә дә белмим һәм алга таба ни буласын да күзаллый алмыйм», - диде мөфти.  

Мәскәү сәясәтен яклаган өчен Казанга бушка сәяхәт

http://www.azatliq.org/a/27825661.html

Мәскәү сәясәтен яклаган өчен Казанга бушка сәяхәт


Бер төркем Европа татарлары Казанда

Мәскәү үз сәясәтен үткәрү өчен оештырган "Европа татарлары альянсы"на кергән бер төркем вәкил хөкүмәт акчасына Казанда кунак булып китте. Алар Казаннан Франкфуртка туры очышларны башлаган очкычның кайту юлындагы беренче юлчылары иде.
Бер төркем Европа татарлары бушка Татарстанның истәлекле урыннары белән танышып китте. Очкыч өчен дә аларга бер тиен дә түләргә туры килмәде. Үзенә тугрыларны Русия хакимияте һәм аның Татарстандагы ялчылары буш итми. Бу 31 кешелек төркемгә нигездә Мәскәү сәясәтенә тугрылыклы булган "Европа татарлары альянсы" вәкилләре - Бельгия, Германия, Франция, Нидерландтан татарлар кергән иде.
Алар 17 июньдә Франкфурт-Майннан Казанга йөри башлаган Аэрофлотның беренче туры очкычы белән бушка килде. Әлеге очкычны рекламалау шактый вакыт дәвам итте. Европадан килгән кунакларны зурлап һава аланында Бөтендөнья татар конгрессы башкарма комитеты рәисе Ринат Закиров һәм аның урынбасары Данис Шакиров каршы алды.
Бөтендөнья татар конгрессы башкарма комитеты хезмәткәре Ленара Кутеева әйтүенчә, бу беренче рейска дип Франкфуртка якын булган илләрдән татар оешмалары вәкилләре чакырылган.
"Без Бельгия, Франция, Германия татар оешмалары җитәкчеләренә чыктык. Алар үзләре татарларны туплап килде. Бу сәфәр Франкфурттан Казанга беренче туры очкыч оча башлауга бәйле иде", диде ул.
Европа татарлары Болгар белән таныша
Европа татарлары Болгар белән таныша
"Сүз тыңлаучан" Европа татарларына ике көнлек програм әзерләнгән. Европа татарларын хөкүмәт акчасына бушка алып килүдән тыш, Казан кирмәне, Кол Шәриф мәчете, Казанның 1000 еллыгы музее, Татарстан милли музее белән таныштырганнар, Болгар тыюлыгына алып барганнар.
"Без бик канәгать һәм Татарстанга бу чакыру өчен рәхмәтле", дигән sntat.ru сайтына Бельгия татарлары берлеге рәисе урынбасары Регина Вәлиева.
Әлбәттә, мондый бушка оештырылган сәфәрләрне Татарстаннан читтә яшәүче башка татарлар да кире какмас иде, хәтта инде Америкадан да мондый бушка оештырылган сәфәрләр белән кызыксына башладылар. Әмма әлегә бу бәхет тугрылыклы булганнарга гына тәти.
Мисал өчен, күптән түгел Франциядән Әлфия Айзатова Татарстанда Бәкер шифаханәсендә ял итте. Аның сүзләренә караганда, бу юлламаны аңа Татар конгрессы актив эшчәнлеге өчен бүләк иткән. Билгеле булганча, узган елның көзендә "Европа татарлары альянсы" дигән төркем чираттагы утырышын Парижда уздырган иде. Анда Казаннан да зур делегация катнашты - Татар конгрессы кешеләреннән тыш, Дәүләт шурасы депутатлары, Татарстанның Мәскәү һәм Петербурдагы даими вәкилләре бар иде.
Франция татары Әлфия Айзатова конгресска шифаханәгә юллама өчен рәхмәт белдерә
Франция татары Әлфия Айзатова конгресска шифаханәгә юллама өчен рәхмәт белдерә
Билгеле булганча, 2013 елның май аенда Брюссель шәһәрендә Русиянең читтәге милләттәшләр белән эшләүче "Россотрудничество" идарәсе ярдәмендә оешкан “Европа татарлары альянсы”на Европадагы кайбер билгеле татар оешмалары, шул исәптән, иң зуры һәм иң абруйлысы булган Финляндия татарлары җәмгыяте кермәде. Европадагы милли җанлы татар вәкилләре арасында Русиядә татар хокукларын төрлечә кыскан Мәскәү бу курчак альянсны аерым илләрдәге татар җәмгыятьләре аша үз сәясәтен үткәрү өчен генә оештырган дигән фикер таралган. Альянска татар хәрәкәтенә бернинди өлеш кертмәүче, хәтта татарча да белмәгән очраклы кешеләрнең керүе дә әйтелде.
“Европада утырып Мәскәүгә буйсыну дөрес түгел һәм шул сәбәпле әлеге альянсның киләчәге юк. Брюссельдә утырганнары өчен Мәскәү түләячәкме? Бу инде бөтенләй башка сыймаслык хәл”, дигән иде Польша татарлары җәмгыяте рәисе Ежи Шахуневич.

Фаузия Байрамова Мәдинә апаның лаеклы дәвамчысы

https://www.facebook.com/notes/fauziya-bayramova/%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D3%99-%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3-%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D1%8B-%D0%B4%D3%99%D0%B2%D0%B0%D0%BC%D1%87%D1%8B%D1%81%D1%8B/1080016685418588
 Мәдинә апаның лаеклы дәвамчысы



 FAUZIYA BAYRAMOVA·29 ИЮНЯ 2016 Г.

 Мәдинә апаның лаеклы дәвамчысы Бу көннәрдә кулыма бик үзенчәлекле китап килеп керде, ул – Ырынбурда яшәүче милләттәшебез Хәзирә Абделманеваның “Галимә, мөгаллимә Мәдинә Рәхимкулова” дип аталган китабы. Исеменнән үк күренгәнчә, китап Ырынбурның танылган мәгърифәтчесе Мәдинә апа Рәхимкулова турында һәм ул аның 100 еллык юбилее уңаеннан нәшер ителгән. Әйе, моннан нәкъ бер гасыр элек, 1916 елның 30 июнендә Уфа вилаятенең Олы Кәркәле авылында, зур укымышлы гаиләдә туа ул. Шәхес культы елларының кара дулкыны бу гаиләне Кыргызстан-Үзбәкстан якларына илтеп ташлый, илсез-җирсез-эшсез калдыра, әмма иманнан, гыйлемнән яздыра алмый. Мәдинә апа да гомер буе гыйлем ала, гыйлем бирә, Казан дәүләт университетында, Ырынбур дәүләт институтында укый, 20 ел буе Ырынбур авыл хуҗалыгы институтында физика һәм электроника кафедрасында укыта. Әйе, белеме буенча ул физик-математик, бу өлкәдә дә шактый кызыклы ачышлар ясаган, фәнни хезмәтләр язган галимә, СССР География җәмгыятенең хакыйкый әгъзасы. Әмма шул елларда ук Мәдинә Рәхимкулова кандидатлык диссертациясен дә милли тема белән бәйләргә тырыша һәм “Революциягә кадәр татар дини мәктәпләрендә табигать фәннәрен укыту һәм шул чорда Русиядә табигать белеме һәм төгәл фәннәр буенча татарча басылган дәреслек” дигән фәнни монография яза. Һәм безнең өчен, ягъни, татар халкы өчен Мәдинә Рәхимкулова – милләтебез тарихын барлаучы һәм яктыртучы мәгърифәтче-галим буларак кадерле. Ул милләтебезгә Ризаэддин Фәхреддин, бертуган Рәмиевләр, бертуган Хөсәеновларның мирасын һәм исемен кире кайтарырга ярдәм иткән, шул эшкә калган бөтен гомерен багышлаган зур шәхес, Ырынбур төбәгендә ислам динен таратучы милләт анасы иде... Кулымдагы китап авторы Хәзирә ханым Абделманева да 90-нчы еллар башында Мәдинә ападан дин сабак алган кеше, укытучы, соңрак Ырынбурдагы “Хөсәения” мәдрәсәсен һәм Мәскәүдә ислам университетын тәмамлаган әзерлекле белгеч. Аның институтта диплом темасы да “Мәгърифәтче-мөгаллимә Мәдинә Фәтхи кызы Рәхимкулованың Оренбург төбәгендә Ислам мәгарифенең тарихи үсешен тикшерүе” (“Научное исследование истории Исламского образования в Оренбуржье педагогом-просветителем М.Ф.Рахимкуловой”) дип атала. “Мәдинә ханымның 23 китабы арасыннан минем темага туры килгәннәре “Оренбургта “Хөсәения” мәдрәсәсе” һәм Ризаэтдин бин Фәхретдиннең Мәдинә апа кириллицага күчереп язган, аннан русчага тәрҗемә иткән (15 еллык титаник хезмәте) “Җәвамигуль кәлим шәрхе китабы”, дип яза бу турыда Хәзирә Абделманева. Хәзирә ханым бу китабына да үзенең фәнни эшенең бер өлешен керткән, шулай ук анда Мәдинә Рәхимкулованың барлык китапларына тулы бәя бирелгән, анотация-эчтәлекләре-тышлыклары урнааштырылган, истәлекләр урын алган. Ә Мәдинә апаның милләтебез тарихына караган егермедән артык китабы барлыгы билгеле, дөрес, аларның кайберләре, шул чактагы техник һәм матди мөмкинлекләрдән чыгып, шактый гади эшләнгән, әмма бик күп мәгълүмат бирә. Әйткәнебезчә, Мәдинә Рәхимкулова 1995 елда Риза Фәхреддиннең данлыклы “Җәвамигуль кәлим шәрхе” хезмәтен гарәп графикасыннан бүгенге әлифбага күчереп бастырып чыгара, 1999 елда шул ук китапны үзе русчага тәрҗемә итеп бастыра. 1997 елда аның “Медресе “Хусаиния” в Оренбурге” дип аталган тиңсез китабы дөнья күрә, 1998 елда “ Преподавание естественных наук в татарских школах дореволюционной России” китабы басыла, шулай ук “Ризаэтдин бин Фәхреддин” (1998), өч тапкыр “Рәмиевләр” дип аталган китабы (1995-1999), “Гани бай” (1998), “Әхмәд бай” (1997), “Галимҗан Ибраһимов” (1997), “Ырынбур сәүдәгәрләре” (1996), “Тәфкилевләр” (1999) һәм башка китаплары, дини дәреслекләр, тәрбия, җыр, шигырь китаплары, брошюралары, альбомнары басылып чыга. Мәдинә Рәхимкулованың 200-дән артык фәнни язмасы булуы билгеле, ул шулай ук “Татар энциклопедиясе” өчен дә байтак мәкаләләр язган автор иде. Мәдинә апа Ырынбур шәһәрендә “Хөсәения” мәдрәсәсен кайтарып алуда, Риза Фәхреддин, Дәрдмәнд шәхесләре белән бәйле урыннарны мәңгеләштерүдә башлап йөрүчеләрнең берсе булды. “Мәдинә Рәхимкулова үз акчасына 2 мемориаль такта куя: 1. Риза Фәхретдиновка – Правда урамы №9, 1 сентябрь, 1986 ел; 2. Закир Рәмиевка (Дәрдмәнд) – Ленин урамы №31, 17 май, 1989 ел”, дип яза бу хакта китап авторы Хәзирә Абделманева. Минем үземне дә беренче тапкыр Ырынбурга 1998 елның май аенда Мәдинә апа чакыртып китергән иде, һәм беренче эш итеп ул безне шушы истәлек такталары куелган урыннарга алып барды. Икенче тапкыр мин Ырынбурга 1999 елның ноябрендә бардым, Мәдинә апаның туганы язучы Айдар Хәлим, Әлмәттән шагыйрь Разим Вәлиуллин бергәләп без аның өендә дә булдык, шулай ук Мәдинә апаның шәкертләре, татар зыялылары белән дә очраштык. Әйткәнемчә, Хәзирә ханым Абделманева да Мәдинә апаның шәкерте, без аларның өендә дә булдык, шул чагында Хәзирә ханым Мәдинә апаның бай архивы үзендә саклануын әйткән иде. Мәдинә апа архивы өчен бик борчыла иде, ул бик кирәкле кәгазьләрне һәрвакыт үзе белән йөртте. Соңыннан ул архивының бер өлешен Хәзирә ханымга, бер өлешен Хөсәен Ямашев исемендәге татар китапханәсенә, бер өлешен Әлмәт районындагы Кичүчат авылына, Риза Фәхреддин музеена тапшырган, ә меңнән артык затлы китабын, китапханәсен 38-нче санлы урта мәктәпкә бүләк иткән. Ул шулай ук 1991 елдан башлап педагогия көллиятенең татар бүлеге укучыларын “Закир Рәмиев” (Дәрдмәнд), “Риза Фәхреддин”, “Фатих Кәрими”, “Мөхәмматша Бурангулов” исемендәге премияләр белән дә бүләкли. Мәдинә апа Рәхимкулова Ырынбурда яшәгәндә беркайчан да кешедән өзелми, аның янында һәрвакыт яраткан шәкертләре һәм татар зыялылары була. Хәзирә Абделманева да, истәлекләреннән күренгәнчә, 1998 елда Мәдинә апа катлаулы операция кичергәндә дә, аның юбилейларын уздырганда да һәрвакыт янында була. 2000-нче елны Мәдинә апаның кызы Диләрә аны үз янына Петербургка яшәргә алып китә, ул чагында да аның янына Ырынбурдан, күчтәнәчләр күтәреп, Хәзирә ханым барып җитә. 2004 елның 15 февралендә Мәдинә апа Петербургта вафат була, истәлекләрдән күренгәнчә, Хәзирә ханым анда барып, Мәдинә апаны үз куллары белән юып-кәфенләп, шәһәр мулласыннан җеназа укытып, соңгы юлга озата, аңа Аллаһның рәхмәтләре булсын! Һәм остазының 100 еллык юбилеена тагы бер бүләк – “Галимә, мөгаллимә Мәдинә Рәхимкулова” дип аталган документаль китабы, ул 2016 елда Ырынбур шәһәрендә басылып чыккан. Әйткәнемчә, китапта Мәдинә апа турында хәтирәләр, истәлекле фотолар да шактый урын алган, язмаларның бер өлеше рус телендә дә бирелгән. Татарстаннан язучылар Айдар Хәлим, Фәүзия Бәйрәмова, Лирон Хәмидуллин, галим Равил Әмирханның Мәдинә апа турында фикерләре китапның иң түрендә урын алган. Әлбәттә, безнең барыбызда да диярлек Мәдинә апа турында язмаларыбыз да бар иде, китап авторының аларны барларга вакыты һәм мөкинлеге булмаган, мөгаен. Хәер, Мәдинә Рәхимкулова турында истәлекләр китабы Казанда да бер чыгар әле, дигән өметтә калам, чөнки ул моңа лаек. Ырынбурда Мәдинә Рәхимкулованың йөз еллыгын Ямашев исемендәге татар китапханәсендә зурлап билгеләп үттеләр, аның турында чыккан бу китапны да халыкка тәкъдим иттеләр. Хәзирә ханымның 2015 елда галим-мөгаллим, язучы Гобәйдулла Мөэминов (Рәдүди) турында да китабы чыккан була, бу китапның презентациясе аларның туган авылы Рәдүттә дә зурлап уздырыла. Эш шунда, Хәзирә ханым узган гасыр шагыйре Рәдүдинең өченче буын туганы. Бу авыл Ырынбур өлкәсе, Сарыкташ районында урнашкан, икенче рәсми исеме – Никитино, авылга нигезне узган гасырларда Казан ягы татарлары һәм урыс хәрбиләре салган, катнаш авыл. Рәдүт авылыннан милләткә хезмәт иткән билгеле кешеләр, язучылар чыккан. Бу хакта Хәзирә ханым менә ничек яза: “Хөрмәтле Мәдинә ханым Рәхимкулованың миңа әйтеп калдырган сүзләре: “Рәдүт авылы укымышлы гына түгел, аның данлы галиме һәм шагыйрьләре дә бар: Гобәйдулла белән Багбостан Мөэминовлар һәм Төхфәт Ченәкәй. Аларның данын син генә күтәрә аласың. Тырыш, шуны эшлә. Алар турында мәгълүматны сиңа калдырам.” Аллаһның ярдәме белән һәрберсенә истәлек тактасы куярга һәм китап язарга ниятлим, иншаллаһ! Беренче китабым галим, укытучы, шагыйрь Габдулла улы Гобәйдулла Мөэминов (1885-1912) турында.” (Хәзирә (Мәҗитова) Абделманева. Йолдыздай яшьнәп үткән гомер язы. – Оренбург, 2015, 5 бит.) Мәдинә апа Рәдүди турында архивын Хәзирә Абделманевага калдыра. Нибары 27 ел яшәгән, Тукай кебек үпкә чиреннән үлгән Рәдүди - Гобәйдулла Мөэминов “хикәяләрдән торган 13 китап язып бастырган, шулай ук шәкертләр өчен 7 китап шигырьләр һәм дәреслекләр язган”. Хәзирә ханым шуларның икесен гарәп әлифбасыннан кириллга күчереп, Гобәйдулла Рәдүдинең ике китабын берләштереп чыгарган. Бу китапта да истәлекләр, шәҗәрә-фотолар, тәрҗемәи хәл-биографияләр, Рәдүди турында мәкаләләр, аның үз әсәрләре бирелгән, аларның кайберләре гарәп әлифбасында да тәкъдим ителгән. Китап узган гасырларда татар иҗтимагый тормышын өйрәнүчеләр өчен дә, дин әһелләренә дә, бүгенге әдәбият сөючеләр өчен дә кадерле һәм кирәк булачак. Ырынбур төбәге элек-электән милләтнең мәгърифәт үзәге булган, ул Риза Фәхреддин, Дәрдмәнд-Рәмиевләрне, Фатих Кәрими, бертуган Хөсәеновларны үзенә сыендырган, “Шура”, “Вакыт” кебек милли матбагасы, шуларны тотучы милли байлары белән дан алган. Заманында Ырынбур-Каргалы мәктәп-мәдрәсәләрендә укыган яки укыткан Һади Атласи, Гаяз Исхакый, Муса Бигиев, Зәки Вәлиди, Муса Җәлил, Сәгыйть Рәмиев, Сәгыйть Сүнчәләй, Шәехзадә Бабич, Шамун Фидаи, Ибраһим Бикчәнтәев, Габдулла Ибраһимов (Шеноси), Борһан Шәрәф һәм башка зыялыларыбызны да хәтерли бу төбәк. Совет чорында бу мәгърифәт нуры бераз сүрелеп торган кебек булса да, барыбер Хөсәен Ямашев исемендәге татар китапханәсе эшләп торды, анда Казаннан барлык язучылар да диярлек килеп китте, шулай ук педагогия институтында һәм көллияттә татар теле бүлекләре бар иде, авылларда уку-укытулар өлешчә татарча да дәвам итте. Инде үзгәртеп корулар башлангач, Ырынбур төбәге дә шушы хәрәкәткә кушылды, биредә дә милли оешмалар төзелде, мәчетләр ачылды, “Яңа вакыт” газетасы чыга башлады, Мирхәйдәр Фәйзи исемендәге татар театры яңадан эшли башлады, китаплар язылды, тарих торгызыла башлады. Бу эшләрнең башында Мәдинә Рәхимкулова, Зиннур Шакиров, Зәкия Атнашева кебек фидакарьләр торды. Инде заманалар шактый үзгәрде, башлап йөрүчеләр бакыйлыкка күчте, милли романтика урынына кырыс чынбарлык килде, мәйданга яңа лидерлар үсеп чыкты, милләт эшләрен алар алып китте. Бүгенге көндә дә Ырынбур төбәге аягында нык тора, биредә 150 меңләп татар яши, җитмешкә якын татар авылы бар, аларның һәрберсендә диярлек мәчетләр эшләп тора, күпчелегендә татар теле предмет буларак укытыла. Төбәктә милли тарих буенча да яңа эзләнүләр бара, аталы-уллы Рәшит һәм Әнвәр Искәндәровларның энциклопедия дәрәҗәсендәге китаплары шул турыда сөйли. Хәзер өлкә белән алынса да, Татар тарихының чикләре. Читтә әле аның укылмаган, Әле язылмаган битләре, - дип юкка гына язмаган шул Мәдинә апа теге елларда. Инде, шөкер, Мәдинә апа Рәхимкулованың эшен дәвам итүче дә табылды, ул – кулыбыздагы китапларның авторы Хәзирә Абделманева. Күргәнебезчә, Хәзирә ханым Ырынбур төбәгендәге татар мәгърифәтчеләре турында эзләнүләр алып бара, алар турында яза, узган гасырлардагы милли зыялыларыбызның хезмәтләрен дөньяга чыгара. Аның моңа гыйлеме дә, тырышлыгы да җитә, ул, Ырынбур далаларындагы бер мөселман-татар хатыны, Мәдинә апа Рәхимкулова кебек, бисмиллалы догасы белән тарих битләрен ача, милләтебезнең бөеклеге турында дөньяга сөйли... Уңышлар телик аңа! Фәүзия Бәйрәмова, язучы, тарих фәннәре кандидаты. 2016 ел, 28 июнь.











Казан кала. Зульфат Хаким Посвящается защитникам Казани

Президенту РФ господину В.В. Путину и членам Совета Федерации скажите нет "антитеррористическому" закону Яровой=он ведет страну к тоталитаризму!

Президенту РФ господину В.В. Путину и членам Совета Федерации
Уважаемый Владимир Владимирович, уважаемые господа члены Совета Федерации скажите нет "антитеррористическому" закону Яровой-он ведет страну к тоталитаризму!!
Антитеррористический закон госпожи Яровой  таковым не является, а лишь служит инструментом для тотального контроля государства на всё и вся.
Под предлогом борьбы с терроризмом государство вновь пытается поставить права и свободы человека и гражданина под свой контроль. Снова, на этот раз с подачи депутата Гос Думы госпожи  Яровой принимается закон http://asozd2.duma.gov.ru/main.nsf/%28SpravkaNew%29?OpenAgent&RN=1039149-6&02 (  Текст закона направляемого в Совет Федерации. Можно скачать в компьютер)  ограничивающий права и свободы граждан страны, речь идет о антитеррористическом пакете Яровой принятый Гос Думой РФ.  По сути он не несет в себе цель борьбы с терроризмом, а лишь попытка  в очередной раз усилить роль государства. Постепенно страна скатывается к тоталитаризму. И это в 21 веке!  Хочется задать вопрос госпоже Яровой -  а как же нормы Конституции гарантирующие право на свободу слова и убеждений, запрет цензуры, свободу получения и распространения информации. Или в угоду неких сомнительных политический целей, Конституцию страны можно и не соблюдать.  Непонятна фраза о эктремизме. ФЗ О противодействию экстремистской деятельности сам противоречит Конституции, так как с его помощью запрещаются книги и информационные материалы, т.е устанавливается цензура. Закон Яровой принуждает граждан к доносительству. 
Для борьбы с терроризмом имеющиеся правовой базы  вполне достаточно. И с имеющиеся законами можно успешно бороться с ним. Но мадам Яровая видимо видит борьбу с терроризмом  не в  самой борьбе с ним, а лишь  путем ограничения прав и свобод человека и гражданина. Складывается мнение, что именно в правах и свободах граждан страны, закрепленных в Конституции РФ, она видит  террористическую угрозу.  Но позвольте заметить, что тогда это уже не борьба с терроризмом, а борьба с несогласными  с политикой Кремля. Да есть лица занимающиеся терроризмом, но по логике мадам Яровой получается, что все граждане страны потенциальные  террористы? Устанавливается тотальная слежка за всеми гражданами страны через сотовую связь и интернет.  Понятие экстремизм весьма абстрактное и под него можно даже подвести критику действий Кремля, например  в Сирии и поддержку Кремлем Асада, или критику  ДНР и ЛНР и так далее. Поэтому данный закон не приемлем для демократической страны! Не надо в угоду неким политическим доктринам попирать нормы Конституции страны и права и свободы граждан. Поэтому мы просим Совет Федерации и Президента РФ В.В. Путина отклонить данный закон и не допустить возврата страны к тоталитаризму.

ЦКС НДП Ватан  ndp.vatan@gmail.com askerbey@gmail.com 28 июня 2016 года Москва

вторник, 28 июня 2016 г.

Интернетта яраткан җырларга багышланган марафон бара


http://www.azatliq.org/a/27815143.html

Интернетта яраткан җырларга багышланган марафон бара


Марафонга авылдагы һәм шәһәрдәге татарлар да, әбиләр дә, бәбиләр дә кушылды. Татарстан һәм Башкорстаннар да, Петербур, Мәскәү, АКШ һәм Бельгиядәге милләттәшләр дә катнашты, корея милләтеннән бер егет татарча көйләп видео яздырды. Татар җырчылары һәм кечкенә балалар катнашкан видеолар аеруча попуяр. Кайбер видеолар 2-5 мең тапкыр каралган.
Инстаграмда "Минем яраткан татар телем" аккаунтын алып баручы Әлфия Бәдретдинова Азатлыкка: "Мондый чаралар оештырып без бөтен дөньядагы татарларны берләштереп, татар мәдәниятен дөньякүләм популярлаштырга телибез" диде.
#яратканжырым марафоны кызган мәлдә яшьләр тагын бер чараны игълан итте. Бу юлы алар дөнья татарларын татарча бию көенә биетмәкче. Чараның хэштегы -#татарларбии дип атала.

Хан сөякләренең кайчан һәм ничек җирләнәсе әлегәчә хәл ителмәгән

http://www.azatliq.org/a/27809751.html

Хан сөякләренең кайчан һәм ничек җирләнәсе әлегәчә хәл ителмәгән

Казан Кирмәнендә ханнар төрбәсе

Татарстан фәннәр академиясенең Тарих институты директоры Рафаил Хәкимов хан сөякләре уразадан соң Гает бәйрәмендә, йә булмаса Татарстан көнендә – 30 августта җирләнсә әйбәт булыр иде дигән фикердә. Татарстан мөфтиятенең Аксакаллар шурасы рәисе Айрат Әюпов җирләүгә әзерлек эшләре өчен комиссия төзү кирәклеген әйтә.
Татарстанның Диния нәзарәте Аксакаллар шурасы рәисе Айрат хәзрәт Әюпов Азатлыкка хан сөякләрен җирләү чарасы "артык зур да түгел һәм шул ук вакытта кечкенә дә булмаска тиеш", дип әйтә. Әлегә кадәр Археология институты саклагычларында яткан хан сөякләрен җиргә иңдерү чарасының ничек уздырылачагы тәгаенләнмәгән.
Азатлыкның, зурлап җирләгән вакытта бу хәлгә каршы килүчеләр булырга мөмкинме, дигән соравына Әюпов анык кына җавап бирмәде. Журналистларны, гомумән алганда, булган һәм булачак хәлләрне "әйләндереп чыгаруда" гаепләде.
Әюпов сүзләренчә, Татарстанның әлегә кадәр патшаларны җирләү тәҗрибәсе юк һәм шуңа күрә бу чараны бик уйлап, комиссия төзеп башкару кирәк. Гает бәйрәмнәренә өлгермәүләрен, вакыт бик аз калганны әйтә ул.
Туристлар Казан ханнары төрбәсен карый
Туристлар Казан ханнары төрбәсен карый
"Патшаларның җәсәдләрен Екатеринбурдан да алып кайттылар. Петербурда да күмү тәҗрибәсе бар. Моны (хан сөякләрен күмү) уйлап бетерү кирәк. Бу чарадан соң сораулар күп калмасын иде, аннан соң йә тегеләй эшләмәделәр, йә болай эшләмәделәр дип сөйләү булмасын иде. Бик төгәл эшләү кирәк. Аны, Аллаһы боерса, быел эшлибез инде. Көзгә калдырмаска иде. Җиргә иңдерү кирәк, бу безнең кешелек һәм дини вазифабыз да булып тора. Гаеткә ун көн калды. Мондый эшләрне эшләү өчен вакыт та кирәк әле", Әюпов.
Җитәкчеләр күмү кирәклеген беләме дигән сорауга Айрат хәзрәт президент Миңнехановны күз алдында тотып: "Алар рөхсәтеннән башка ничек инде, ул бит безнең ил башлыгы", дип җавап бирде.
16 июнь Казан Кирмәне дәүләт тарихи-архитектура һәм сәнгать музей тыюлыгы башлыгы Зилә Вәлиева, мөфти Камил Сәмигуллин һәм Аксакаллар шурасы рәисе Айрат Әюпов хан сөякләрен җирләү турында фикер алышты. Җирләнә калганда, бөтен республика күләмендә зур чара итепме, әллә мулларны җыеп шыпырт кына үткәреләчәкме – бу ягы билгеле түгел.
Зилә Вәлиева (с), Камил Сәмигуллин, Айрат Әюпов. "Татаринформ" фотосы
Зилә Вәлиева (с), Камил Сәмигуллин, Айрат Әюпов. "Татаринформ" фотосы
Тарих институты мөдире Рафаил Хәкимов җирләүне Диния нәзарәте үз өстенә алырга тиеш, ифтарлар үткәреп кенә эш бетми әле ул, дип белдерә.
Хәкимов фикеренчә, бу чара уразадан соң Гает көннәрендә дә, йә булмаса республика көнендә – 30 августта оештырылса да әйбәт булыр иде. Җирләүне зурлап үткәрергә каршы килүчеләр дә булырга мөмкин, әмма моңа игътибар бирмәскә кирәк дигән фикердә ул.
"Каршы килүчеләр булыр. Алар бит безнең ханнар. Русия күләмендә алсак, ул "царь", "император" дигән сүз. Аларны җирләмичә генә калдырып булмый. Хан сөякләре җирдә ятарга тиеш", ди Хәкимов.
Җирләүгә килгәндә, Хәкимов сүзләренчә, "Казан ханнары төрбәсе" дип аталган һәм пыяла белән гөмбәзләнгән урынга, ЮНЕСКО таләпләре нигезендә, кагылырга ярамый. Хан сөякләре аның янәшәсендәге махсус эшләнгән төрбәгә куелачак. Хәкимов сөякләрне махсус табутларга салып җирләүне күзаллый, җирләү концепциясе нәкъ шулай әзерләнде ди. Азатлыкның, шәригать кануннарын бозу булмасмы, дигән соравына Хәкимов: "Татар-мөселманныкына каршы килми, ә гарәпнеке безгә кызык түгел. Кырымда Бакчасарайда хан сөякләре нәкъ шулай табутта ята", дип җавап бирде.
Рафаил Хәкимов
Рафаил Хәкимов
Хәкимов сүзләренчә, бүген археологлар Казан Кирмәнендә сигез хан һәм аларның туганнары җирләнгәнне ачыклаган, Мәскәү дә ханнармы әллә түгелме дигән мәсьәләне тикшереп раслаган.
"Дүртесе аның җирдә ята. Без аларны ачмадык. Калсын дип, ул сөякләргә тимәдек. Ә советлар чорында археолог Альфред Халиков ачкан сөякләрне без күмәргә тиеш", ди Хәкимов. Хәкимов сүзләренчә, тимәгән хан сөякләре гөмбәз сыман итеп эшләнгән пыяла астында ята.
Казан Кирмәне дәүләт тарихи-архитектура һәм сәнгать музей тыюлыгы сайтының археологиягә багышланган битендә: "1977 елда 120 кв.м мәйданда казу эшләре көтелмәгән нәтиҗәләр бирә... Монда археолог Альфред Халиков Казан ханлыгы чорына, Алтыр Урда эпохасына һәм монголларга кадәр булган вакытларга караган начар сакланган таш корылмалар таба... Алдан төзелгән корылмалар Казан ханлыгы чорында җимерелгән һәм алар урынына төрбәләр (мавзолей) салынган булган. Бу төрбәләрне тикшергән вакытта нык зыян килгән биш мөселман кабере ачыла, анда дүрт өлкән кешенең һәм бер баланың сөякләре табыла. Антропология һәм тарихи-археология тикшеренүләргә нигезләнеп археолог Фаяз Хуҗин ике кешенең сөякләрен: Мәхмүт ханныкы (XV гасыр, 60нчы еллар) һәм Мөхәммәдәминнеке (1518 ел) буларак ачыклый", диелә.
Айрат Ситдыйков Болгарда музей ачканда, 2013 ел
Айрат Ситдыйков Болгарда музей ачканда, 2013 ел
Археология институты мөдире Айрат Ситдыйков үзләрендәге саклагычларда ике хан сөяге: Мәхмүт ханныкы (Алтын Урда белән хакимлек иткән Казан ханы) һәм Мөхәммәдәминнеке (Ибраһим ханның улы) ятуын әйтә. Тагын берәүнең сөякләре хатын-кызныкы, әмма кемнеке икәне ачыкланмаган, ди ул. Алар барсы да тартмаларга салынган, баш сөякләре аерым урнаштырылган.
"Бу сөякләр махсус казып алынмаган. Су керткәндә очраклы табылган сөякләр алар. Калган сөякләр алынмаган бит. Тагын берничә күмелгән кабер урыны калды. Алар хәзер гөмбәз пыяла астында ята. Су керткәндә зыян килмәсен өчен археология ысуллары белән өйрәнелеп алынган сөякләр бездә. Ул су хәзер юк инде, аны 70нче елларда үткәргән булганнар", ди Ситдыйков. Аннан да кала башка сөякләр дә табылган, әмма алар мөселманнарныкы түгел, ә урыс зираты урынында тәреләр белән күмелгән булган.
Тарих институты мөдире Рафаил Хәкимов ун ел чамасы элек хан сөякләрен җирләү кирәклеген белдереп Татарстанның ул чактагы президенты Миңтимер Шәймиевкә хат юллый, әмма бу эш урныннан кузгалмый. "Бүген исә, күмүгә килгәндә, муллалар кайсы якта торырга тиеш, бүтәннәр нәрсә әйтергә тиеш дигәнгә төртелеп калган бу мәсьәлә", ди Хәкимов.

Тарих институты Казан Кирмәненнән чыгып китәчәк


http://www.azatliq.org/a/27823196.html

Тарих институты Казан Кирмәненнән чыгып китәчәк


Казан Кирмәне янында элек онкология хастаханәсе урнашкан бина
Тарих институты Кирмәндә элек арбитраж мәхкәмә булган бинага күченде. Ярты ел чамасы вакыттан соң институт Кирмән диварының тышкы ягындагы элек онкология хастаханәсе булган бинага күчәчәк.
Шиһабетдин Марҗани исемендәге Тарих институты Казан Кирмәнендә яңа урынга – элек Татарстан арбитраж мәхкәмәсе булган бинага күченеп бетте. Институт директоры Рафаил Хәкимов сүзләренчә, моңа кадәр институт утырган бинада төзекләндерү эшләре башланган. "XVIII гасырдагы бина ул, аннан соң әллә төзекләндерелгән, әллә юк", ди Хәкимов.
Элек Тарих институты эшләгән бина
Элек Тарих институты эшләгән бина
Тарих институты яңа урында, элек арбитраж мәхкәмә утырган бинада озакка калмаячак. Ел ахырында, йә булмаса 2017 ел башында тагын күченәчәкләр. Еракка түгел, Кирмәннең тышкы ягына, элек онкология хастаханәсе урнашкан бинага. "Анда элекке заманнарда төрмә булган, хәзер бу бинада төзекләндерү эшләре бара", ди Хәкимов.
Урыс православ чиркәвенең Казан һәм Татарстан митрополиты Феофан Татарстанга килеп бер ай чамасы үтүгә үк, узган елның август аенда Кирмәндәге президент аппараты утырган бинаны – элекке Әрхәрәй консисториясен чиркәүгә кайтарыгыз, дип Татарстан җитәкчелегенә хат язган иде. Күченгәнгә кадәр Тарих институты урнашкан бина да үз вакытында консисториягә караган булган. Хәкимов үзләренең күченүләрен чиркәүгә урын бушату белән бәйле түгел дип әйтә.
Рафаил Хәкимов
Рафаил Хәкимов
"Мин үз вакытында Кирмәндә фәкать президент, музейлар һәм туристлык белән бәйле кибетләр генә калырга тиеш дигән концепция эшләгән идем. Бүген Татарстан президенты аны тормышка ашыра. Мин моның белән бик килешәм. Кирмәндә машиналар да йөрергә тиеш түгел. Кирмәндә туристлар һәм үзебезнең шәһәрдән ял итүчеләр генә булырга тиеш", ди Хәкимов. Аның сүзләренчә, Кирмәндәге чиркәү белән мәчет тә музей статусында йөри һәм музей-тыюлык карамагында.
Чиркәүнең музей статусында булуы һәм митрополиягә карамавы Феофанга тынгылык бирми. Быел февраль ахырында ул Парижда ЮНЕСКО форумында чыгыш ясап, беренче чиратта Блaговещен чиркәвен истә тотып, Казан Кирмәнендәге элек Урыс чиркәвенә караган биналарны үзләренә кайтарырга җыенуларын әйтте.
Тарихчы Нурулла Гариф Феофанның бу кыланышларына карата "Казан Кирмәне безнең дәүләтчелегебезнең нигезе булган" дип каршы җавап белән чыгарга кирәк дигән фикердә.
Элек Тарих институты утырган бинага президент аппаратының бер өлеше күчәчәк дигән хәбәрләр дә бар. Президент матбугат хезмәте башлыгы урынбасары Ләззәт Хәйдәров бу хәбәрне расламады да, кире дә какмады. "Бездә андый мәгълүмат юк, әлегә анда төзекләндерү эшләре бара", диде ул.

Чаллыда мәктәп җитәкчеләре нигә ялганлый?

http://www.azatliq.org/a/27824088.html

Чаллыда мәктәп җитәкчеләре нигә ялганлый?

Архив фотосы

Архив фотосы
Узган елның җәендә Чаллы шәһәренең татар мәктәпләре җитәкчеләреннән Татарстанның мәгариф һәм фән министры Энгель Фәттахов катгый рәвештә татарча укытуны таләп иткән. Әмма тикшерүдән күренгәнчә, әлегә Чаллыда барлык фәннәрне татарча укыта торган 1нче сыйныфлар юк дәрәҗәсендә.
2000 еллар башыннан Чаллы шәһәрендә фәннәрне татарча укыта торган бер генә сыйныф та калдырылмады. Татар мәктәбе директорлары “татарча укытабыз” дип ялган хисап бирә башлады. 2012 елда мәгариф һәм фән министры итеп татарча белем бирүгә уңай карашта торган Энгель Фәттахов билгеләнгәч, вазгыять үзгәрер дигән өмет туды.
Милли мәгарифтәге торышны якыннан белер өчен, мин узган елның март аенда шәһәребездәге 9 татар уку йортында булдым. Максатым – татарча укыту кайтарыламы-юкмы икәнен белү иде. Нәтиҗәдә мәктәпләрнең күбесендә татарча укыта торган берәр генә 1нче сыйныф ачарга җыенулары билгеле булды. Аларында да математиканы урысча укытырга теләүләрен ачыкладым.
Бер ел узгач, быелның май аенда әлеге уку йортларының җидесен (2,3,4,12,18,54,58нче мәктәпләр) кабат йөреп чыктым. Ә 52нче һәм 29нчы мәктәпләрдә (директорлары С.Кайбышев, Н.Кашапов) татарча укыта торган 1нче сыйныфлар ачылмаганы турында миңа ата-аналар уку елы башында зарланган иде инде. Апрель аенда алар белән кабат сөйләшеп, вазгыятьнең һаман үзгәрмәгәнен белдем.
Чаллы шәһәренең ГЭС бистәсендә урнашкан 12нче татар мәктәбендә бу уку елында (2015/2016) дүрт 1нче сыйныф ачылган, шуларның икесенә (“А”, “Б”) татар балаларын гына туплаганнар. Мәктәп бер территориягә беркетелгән булу сәбәпле, 1нче “В” һәм “Г” сыйныфларына башка милләт балаларын да кабул итәргә мәҗбүр булганнар.
Мәктәп директоры И. Яруллина әйтүенчә, 1 “А” сыйныфында барлык фәннәр татар телендә, калган өчесендә математика урысча, башка фәннәр татарча укытыла. Математика дәресендә 1 “А” сыйныфы укучылары алдында ике дәреслек: урысчасы да, татарчасы да куела икән. Шулай ук әйләнә-тирә дөнья фәне дә әлеге дүрт сыйныфта бер үк вакытта урыс һәм татар дәреслекләре белән укытыла, ди.Мәктәп директорыннан: “Нигә татар мәктәбендә татарча гына белем бирмисез?” – дип сорадым. Директор И. Яруллина: “Мәктәп уставында урыс һәм татар телләрендә белем бирелә дип язылган”, – диде.
Әлеге мәктәпкә быел ачылачак дүрт 1нче сыйныфны шул ук схема буенча “татар телендә” укытырга җыеналар.
Узган ел 58нче “татар мәктәбендә” (директоры Л. Нәбиуллина) җиде 1нче сыйныф ачканнар. Шуларның өчесенә (“А”, “Б”, “В”) татар балаларын гына туплаганнар. Мәктәп завучы әйтүенчә, 1 “А” сыйныфына татар телен белгәнрәк балаларны җыйганнар. Әлеге сыйныфта белем бирү бер үк вакытта урысча һәм татарча дәреслекләр белән алып барыла икән. 1нче “Б” һәм “В” сыйныфларында математика һәм әйләнә-тирә дөнья урысча, ә хезмәт, рәсем татарча укытыла, ди.
Яңа уку елында да өч 1нче сыйныфка тупланган татар балаларын шундый ук тәртиптә “татар телендә” укытачаклар.
2015-2016 уку елында 54нче гимназиядә (директоры И. Галиев) барлык фәннәрне “татарча укыта” торган өч 1нче сыйныф (“А”, “Б”, “В”), урысча укыта торган бер 1нче сыйныф (“Г”) ачканнар. “Татарча” укыта торган сыйныфларда математика һәм әйләнә-тирә дөнья дәресләрендә укучылар алдында урысча һәм татарча дәреслекләр куела икән. Аптыраш, берьюлы ике телдәге дәреслек белән укыту – дөнья практикасында юк бит! Чынбарлыкта исә әйтеп узган мәктәпләрдә татар дәреслеге күз буяу өчен генә куелган... 12нче һәм 54нче мәктәпләрдә 1нче сыйныфны тәмамлаган укучыларны киләсе уку елында да ике телдәге дәреслек белән укыту планлаштырылган, ә 58нче мәктәптә әлегә ничек укытачакларын да белмиләр.
3нче, 18нче “татар мәктәпләрендә” дә бу уку елында (2015/2016)татарча укыта торган 1нче сыйныфлар ачылмаган. Яңа уку елында 18нче мәктәптә (директоры Н. Гайнуллин) өч 1нче сыйныф ачылачак. Шуларның берсенә татар балаларын гына җыйганнар. Анда да математиканы һәм әйләнә-тирә дөнья фәннәрен берьюлы урысча һәм татарча дәреслекләр белән укыту планлаштырылган. 3нче мәктәптә (директоры И. Миңнебаев) киләсе уку елында шулай ук өч 1нче сыйныф ачылачак. 1 “А” сыйныфына татар балаларын гына туплаганнар. Аларны урысча гына укытачаклар икән.
ЗЯБ бистәсендә урнашкан 4нче татар мәктәбендә татар балалары гына укый. Узган ел дүрт 1нче сыйныф ачылган. Директор А.Гарифуллин әйтүенчә, шуларның икесендә (“А”, “Б”) барлык фәннәр дә татарча дәреслек белән татар телендә укытыла. Калган икесендә (“В”, “Г”) фәннәрнең яртысы урысча, яртысы татарча. Ләкин соңрак миңа мәгълүм булганча, бу уку елында 1 “В” сыйныфында барлык фәннәр дә урысча укытылган (татар теле дәресеннән кала, әлбәттә). Хәтта сыйныф сәгате дә урыс телендә алып барылган. Сыйныф җитәкчесе балалар белән дә урысча гына аралаша икән. Укытучылар “татарча укытабыз” дип директорны алдый, күрәсең. Монда кем кемне алдаганын аңлап та бетерерлек түгел.
Әлеге мәктәптә быел да дүрт 1нче сыйныф ачарга уйлаган булганнар. Балалар укырга күп килү сәбәпле, биш сыйныф ачачаклар. Икесендә барлык фәннәр татарча укытылачак икән, өчесендә фәннәрнең яртысы урысча, яртысы татарча, имеш.
4нче татар мәктәбенә кереп чыккан арада тарих һәм физкультура укытучыларын күрдем, икесе дә укучылар белән урысча аралашып тора иде.
Узган ел май аенда мәгариф министры Энгель Фәттахов белән очрашу барышында министрлыкның милли мәгариф идарәсе башлыгы: “2нче гимназиядә ачылачак биш 1нче сыйныфта барлык фәннәр татарча укытылачак”, – дигән иде. Шуңа карамастан, әлеге гимназиянең директоры Ф. Әюпова: “1нче сыйныфларның икесендә (“А”, “Г”) математика урысча, калган фәннәр татарча укытылачак”, – дип белдерде. 1“Б”, “В” һәм улым укырга кергән “Д” сыйныфларында исә барлык фәннәрдән дә татарча белем бирелергә тиеш иде. Әмма чынбарлыкта 1 “В” сыйныфында гына математикадан һәм аерым фәннәрдән татар телендә белем бирелде.
1 “Б”, “Д” сыйныфларына укырга кергәндә урыстелле булган балалар 9 ай укып, татарча сөйләм теленә дә өйрәнә алмады. Әгәр бу сыйныфларда татарча белем бирелсә, укучыларның барысы да дәрестә татар телендә җавап бирә алыр иде. Белгечләр әйтүенчә дә, 1нче сыйныфка килгән урыстелле баланы 2-3 айда татарча сөйләм теленә өйрәтеп була.
Быел 2нче гимназиядә барлык фәннәрне татарча укыта торган өч 1нче сыйныф ачылачак дип игълан ителде. Апрель башында 1нче сыйныфка кабул ителгән балаларның ата-аналар җыелышы булды. Анда мин дә катнашырга теләдем. Гимназиянең җыелыш залына керүгә, берничә укытучы гаҗәпләнеп миңа текәлде. Мин аларга: "Журналист буларак җыелышка килдем", дидем. Араларыннан берсе: "Тагын бер балаңны 1нче сыйныфка кертәсең дип каушап калдым", ди. "Киләсе уку елында 1нче сыйныфларны татарча укытасыздыр бит?" дип сорыйм аңардан. "Укыту нинди телдә булачагын министрлык билгели", дип җавап кайтарды. "Министрлык татар гимназияләрендә татарча укытуны таләп итә", дим. Әйтер сүз таба алмыйча, әлеге укытучы минем яннан китеп барды. Ә тулырак мәгълүмат алу өчен җыелышта катнашырга миңа гимназия җитәкчелеге рөхсәт бирмәде.
2015-2016 уку елында Чаллының 11нче, 34нче, 57нче һәм башка катнаш уку йортларындагы татар балаларын туплап ачылган 1нче сыйныфларда да урысча гына белем бирелде. Элеккеге 79нчы татар-төрек лицеенда да фәннәр татарча укытылмый.
Кызганычка каршы, республиканың башка шәһәрләрендә дә татарча белем бирелми. Шуңа карамастан, кайвакыт матбугатта фәлән татар мәктәбендә бар да алда-гөл дигән язма барлыкка килә. Моны язган журналистны бу очракта мәгариф хезмәткәрләре “татарча укытабыз” дип алдаганы күренеп тора. Мәсьәлә журналистлар тарафыннан төрле яклап, җентекләп тикшерелми. Югыйсә, Туфан Миңнуллин да: “Укытучылар алдаша, укучыларның дәфтәрләрен тикшереп кенә дәресләрнең нинди телдә барганын ачыклап була”, – дип әйтә торган булган.
Мәктәп директорларының: “Математиканы урысча, башка фәннәрне татарча укытабыз”, дигән сүзләре дә ялган. Хәзерге вакытта шәһәрләрдә бакчадан мәктәпкә урысча фикерләгән урыстелле татар баласы килә. Математиканы татар телендә укытып кына аларны тиз арада туган телдә фикерләргә, сөйләм теленә өйрәтеп була. Татар балаларын чынлап торып татарча укытырга теләгән директор – беренче чиратта математиканы тулысынча татарча укытыр иде.
Узган елның җәендә Чаллы шәһәренең татар мәктәпләре директорларын Казанга чакыртып, мәгариф һәм фән министры Энгель Фәттахов катгый рәвештә: “Татарча укытыгыз!” дип әйткән. Әмма тикшерүдән күренгәнчә, әлегә Чаллыда барлык фәннәрне татарча укыта торган 1нче сыйныфлар юк дәрәҗәсендә. Фәннәр урысча дәреслекләр белән урыс телендә укытыла, төрле урысча биремнәр интернеттан алына, еллык контроль эшләр – урыс телендә төшерелә. Хәтта озайтылган көн, сыйныф сәгатьләре дә урысча алып барыла. Шулай итеп, татар сыйныфлары урыс сыйныфларыннан асылда бернәрсә белән дә аерылмый.
Татарча белем бирелмәгәч, татар уку йортларында милли мохит тә юк, әлбәттә. Укучылар Чаллының барлык уку йортларында үзара урысча гына аралаша. Быел мин үзем 2нче гимназиянең алда әйтелгән 1 “В” сыйныфында гына татарча аралашкан берничә баланы күрдем.
Министр узган ел татар гимназияләрендә 1нче сыйныфларны гына түгел, ә башлангыч мәктәпне тулысынча татарча укытуга күчерергә дигән таләп куйды. Моны үтәү турында гимназия директорлары уйлап та карамый.
Күренекле татар галиме Рафаэль Хәкимов татар мәктәпләренең юкка чыгуына борчылып: “Бүгенге көндә өстән басым булмаганда ни өчен үз халкына каршы эшләүче маңкортлар барлыкка килә?” дип язды (“Бизнес-онлайн”, 21.05.2016 ел). Аннан алда Татарстан президенты Рөстәм Миңнеханов Казан федераль университетында татарларны өйрәнү кафедрасын бетергән өчен ректор И. Гафуровка “сары карточка” күрсәткән иде. Ә мәктәпләрдә татар балаларын урыс телендә укытып тәмам урыслашуга дучар итүче мәгариф хезмәткәрләренә карата кайчан катгый чаралар күрелер икән? 2015-2016 уку елында барлык фәннәрне татарча укыта торган 1нче сыйныфлар ачмаган мәктәп директорлары эшеннән алынырга тиеш дип саныйм.
Испания төбәге Каталониядәге кебек, Татарстанда да татар телен белгәннәрне генә хөкүмәт һәм дәүләт оешмаларына эшкә алсалар, республикада татар югары уку йортлары булса, татар балалары өчен телевидениедә 3-4 канал эшләп торса, татарча укыту мәсьәләсе болай кискен тормас иде, әлбәттә. Әмма болар әлегә юк дип, мәктәпләрдә татарча белем бирелмәсә, 5-6 елдан татар телен кире кайтара алмаслык процесслар башланачак.
Тәлгать Әхмәдишин, Чаллы

Минтимер Шаймиев выступил с критикой "закона Яровой"

Киселева размазали по стенке!

понедельник, 27 июня 2016 г.

17 ИЮЛЯ, В ВОСКРЕСЕНЬЕ, В МОСКОВСКОМ ГОСУДАРСТВЕННОМ МУЗЕЕ-ЗАПОВЕДНИКЕ «КОЛОМЕНСКОЕ» ПРОЙДЁТ ОБЩЕГОРОДСКОЙ ПРАЗДНИК «САБАНТУЙ»

http://tnc-mo.ru/news/1190-17-iyulya-v-voskresene-v-moskovskom-gosudarstvennom-muzee-zapovednike-kolomenskoe-projdjot-obshchegorodskoj-prazdnik-sabantuj

17 ИЮЛЯ, В ВОСКРЕСЕНЬЕ, В МОСКОВСКОМ ГОСУДАРСТВЕННОМ МУЗЕЕ-ЗАПОВЕДНИКЕ «КОЛОМЕНСКОЕ» ПРОЙДЁТ ОБЩЕГОРОДСКОЙ ПРАЗДНИК «САБАНТУЙ»

На этом одном из исторических и живописных мест российской столицы Сабантуй пройдёт в шестой раз. 
     На Сабантуе гостей ждёт интересная, разнообразная программа: концерт мастеров искусств Москвы, Татарстана и Башкортостана, весёлые конкурсы и игры, ярмарка национальных сувениров и, конечно, гвоздь программы любого «Сабантуя» - борьба на поясах.
     Давний и надёжный партнёр московского «Сабантуя» - город Набережные Челны Республики Татарстан. На территории музея-заповедника челнинцы установят импровизированную татарскую деревню, где за плетёной изгородью будут представлены деревянная татарская изба с натуральными надворными постройками.
     Ежегодно московский «Сабантуй» посещают  более 150 тысяч москвичей и гостей столицы. 
     Организаторы праздника: Правительство г.Москвы, Полномочное представительство Республики Татарстан в РФ, Полномочное представительство РБ при Президенте РФ, Региональная татарская национально-культурная автономия г.Москвы, «Землячество Башкортостана», администрация г.Набережные Челны, Московский историко-архитектурный и природно-ландшафтный музей-заповедник «Коломенское».

     Адрес музея-заповедника «Коломенское»: г.Москва, Проспект Андропова, дом 39. Проезд до метро "Коломенская", 1-й вагон из центра (к кинотеатру «Орбита»).

     Массовые гулянья на территории музея-заповедника начнутся в 11.00 и продолжатся до 21.00.

     Официальное открытие – в 13.00.

     Вход на праздник свободный

     Источник: Пресс-служба Полпредства РТ в РФ

КПРФ может начать подготовку к массовым акциям в защиту честных выборов

http://kommersant.ru/doc/3023366

КПРФ может начать подготовку к массовым акциям в защиту честных выборов


КПРФ может начать готовиться к проведению массовых акций в защиту честных выборов после единого дня голосования. Об этом говорится в проекте постановления съезда КПРФ, который открывается сегодня.
«Общероссийскому штабу по координации протестного движения, отделу ЦК КПРФ по рабочему, профсоюзному движению и связям с общественными организациями, первым секретарям комитетов региональных отделений КПРФ обеспечить подготовку к проведению массовых акций в защиту честных выборов в период после единого дня голосования»,— приводит ТАСС выдержку из проекта постановления.
17 июня на официальном портале правовой информации был опубликован указ президента о назначении на 18 сентября выборов в Госдуму. С этого дня стартует официальная избирательная кампания и начинается отсчет всех формальных процедур. Впрочем, партии и потенциальные кандидаты уже подводят промежуточные итоги подготовки к выборам.
Подробнее о старте избирательной кампании читайте в материале «Ъ» «В России объявлено избирательное положение».
Подробнее:
http://kommersant.ru/doc/3023366

Сноуден заявил о недопустимости принятия «пакета Яровой»

http://www.gazeta.ru/tech/news/2016/06/25/n_8807447.shtml

Сноуден заявил о недопустимости принятия «пакета Яровой»


Бывший сотрудник ЦРУ Эдвард Сноуден в своем твиттере выступил резко против принятия законов «пакета Яровой», также раскритиковав его положения как неэффективные.
«Массовая слежка не работает. Этот закон заберет деньги и свободу у каждого россиянина без какого-либо улучшения их безопасности. Он не должен быть подписан», — написал Сноуден.
По его словам, новый закон «Большого брата» является «неосуществимым и неоправданным нарушением прав» населения России.
Сноуден подчеркнул, что хранение в течении шести месяцев всех данных — это не просто опасно, но непрактично.
Ранее основатель мессенджера Telegram и социальной сети «ВКонтакте» Павел Дуров заявил об отказе выполнять требование так называемого антитеррористического закона депутата Ирины Яровой и сенатора Виктора Озерова.
Госдума в третьем, окончательном чтении приняла «пакет Яровой», в котором содержится положение, обязывающее интернет-сервисы предоставлять спецслужбам ключи для декодирования сообщений.
"Store 6 months of content" is not just dangerous, it's impractical. What is that, ~100PB of storage for even a tiny 50Gbps ISP?
Mass surveillance doesn't work. This bill will take money and liberty from every Russian without improving safety. It should not be signed.

суббота, 25 июня 2016 г.

Бородай оказался генерал-майором ФСБ, заместителем директора ФСБ

Информация к новости

http://sokrytoe.org/17611-terrorist-boroday-okazalsya-general-mayorom-fsb-zamestitelem-direktora-fsb.html

Террорист Бородай оказался генерал-майором ФСБ, заместителем директора ФСБ


Так называемый "премьер-министр" "Донецкой народной республики" ("ДНР") Александр Бородай, которого принято считать московским политтехнологом, на самом деле является одним из руководителей Федеральной службы безопасности (ФСБ).

Александр Юрьевич Бородай 47 лет (по легенде - род. 25 июля 1972 года) — российский журналист, политолог, генерал-майор ФСБ, с 16 мая 2014 года — премьер-министр самопровозглашенной Донецкой народной республики.

Реальный год рождения 1967 год.

Еще в 2002 году Правда.ру писала о Бородае как о воспитанике Александра Проханова, известного неосталиниста и идеолога путинизма.

Заместителем директора ФСБ России по информационной политике и спецпроектам назначен Александр Бородай. Он должен будет заниматься «организацией наиболее деликатных операций ФСБ на политическом поле». Об этом сообщило АПН со ссылкой на источник в президентских структурах.

Зәки Зәйнуллин татар зыялыларына кырыс бәя биреп китап чыгарган

http://www.azatliq.org/a/27815515.html

Зәки Зәйнуллин татар зыялыларына кырыс бәя биреп китап чыгарган



Язучы, җәмәгать эшлеклесе Зәки Зәйнуллин “Кеме генә юк татарның?” дигән яңа китап бастырган. Ул аны быелгы язучылар корылтаена туры китереп чыгарган. “Бу - яңа китап. Мондый темалы китапның бер җирдә дә чыкканы юк”, диде автор Азатлык радиосына.
Язучы Зәки Зәйнуллинның үзенчәлекле китабы чыгуы турында ишетүгә, без аның белән очрашып сөйләшергә булдык. Чөнки китап турында беренче ишетеп, эчтәлеге белән күпмедер ​таныш кешеләр, “Кеме генә юк татарның?” сенсацияле, шау-шулы басма булачагын җиткерде. Безне автор Казан үзәгендә, Татар бистәсендәге йорты ишек алдында каршы алды.

“Бу - яңа китап. Мондый темалы китапның бер җирдә дә чыкканы юк”, дип интриганы куәтләп башлады сүзен Зәки ага. Ул күптән түгел үткән Татарстан язучылар корылтаена туры китереп чыгарылган һәм анда татарның дистәләгән язучы-шагыйрь, драматург, сәясәтче, милләтчеләренә бәя бирелгән. Китапта Миңтимер Шәймиев, Әмирхан Еники, Туфан Миңнуллин, Ркаил Зәйдулла, Айдар Хәлим, Равил Фәйзуллин, Ринат Харис, Фәүзия Бәйрәмова кебек йөзгә якын шәхеснең билгесез якларын, гадәти булмаган очракларда үз-үзен тотышларын, кызыклы, каршылыклы әңгәмәләрен укырга була.

“Кеме генә юк татарның?” китабы мең данәдә басылган. Зәки ага аны үз акчасына чыгарган. Автор гомер буе аралашкан, юллары кисешкән, бергә эшләргә, иҗат итәргә туры килгән кешеләрне күзләп, үзенчә аларның тискәре сыйфатларын да күреп, моңа кадәр беркем белмәгән, яшерен якларын туплап китап язган. Китап башына автор “Миңа үпкәләмгез!” дип тә куярга онытмаган.

Казанда елгыр янында елгыр, бигрәк тә язучылар берлегендә
“Казанда елгыр янында елгыр, бигрәк тә язучылар берлегендә. Кемнәр генә юк анда, акча, премияләр алу өчен ниләр генә эшләмиләр”, дип гаҗәпләнә ул. Шулар хакында яңа китабында язуын да әйтте.

Зәки Зәйнуллин әңгәмә барышында соңгы язучылар корылтае хакында фикерләрен дә белдерде. “Татар язучылар берлеге минем фамилиянең “З” хәерефен дә чыгармый. Көнчелек зур! Кайчандыр мин аннан туеп Казаннан киттем”, дия башлауга без аннан: “Яңа сайланган рәис Данил Салихов белән хәлләр яхшыга үзгәрмәсме?” дип сорадык.

“Әйбәт егет ул, диләр. Ләкин безнең язучылар берлеге бервакытта да яхшы итеп эшләмәячәк. Чөнки берлекне Мәскәү, рус шовинизмы кулда бик каты тота”, ди өлкән язучы.

Быел 10 июльдә 83 яшен тутыручы Зәки Зәйнуллин берничә ел элек үзенең 80 яшьлек юбилеена китап чыгару теләге белән ул вакыттагы берлек рәисе Рәфис Корбанга мөрәҗәгать иткән булган, тегесе “Безнең синең китапны чыгарырга акча юк”, дип елмаеп җавап кайтарган.

Язучылар берлегенең татарга кирәге юк
“Татар язучылар берлеге беткән инде, юк ул, бернәрсәсе дә калмаган. Аның бүген татарга кирәге дә юк, чөнки безгә барыбер яздырмыйлар. Миңа аның бер файдасы да тимәде. Моңарчы булган дүрт рәис – дүртесе дә мине тападылар”, дип ярсып алды Зәки ага.

Үзенчәлекле китап авторы татарлар урыслардан куркып яши дип саный. Аның сүзләренчә, яшьләр урыслаша һәм урыстан курка. “Милли хис бездә бервакытта да күтәреләчәк түгел. Тукай "татар йоклый" дип язган. Татар йокламый, татар курка. Безнең халыкның 80-90%ын урыс куркырга өйрәтте. Ничә гасырлар, еллар буе таладылар, суйдылар, басып алдылар”, ди ул. Аның фикеренчә, бүген милләт өчен җанын бирергә әзер шәхесләр, милли лидерлар юк. Әгәр халык, язучылар, Тукай премиясе ияләре тупланып мәйданга чыкса, ачлык игълан итсә, милли мәсьәләләр татар файдасына хәл ителер иде дип уйлый милли хәрәкәт активисты.

“Кеме генә юк татарның?” китабын бары тик Казанда журналист Илфак Шиһапов ачкан татар матбугатын сату урынында гына алырга була икән. Зәки Зәйнуллин белдерүенчә, 2013 елдан дәүләт нәшриятында чыккан китаплар белән аның җыентыкларын саттырмый башлаганнар. Үзен ул нык күзәтү астында булуын әйтә.

Президенту Республики Татарстан господину Миниханову Р. Н. Татарстанскую Олимпийскую сборную, вместо сборной РФ, на Олимпиаду в Бразилию!

     Президенту Республики Татарстан господину Миниханову Р. Н.
 Хормэтле Рустам Нургали улы эфенде Исямнесэз!      
     Татарстанскую Олимпийскую сборную, вместо сборной РФ,  на  Олимпиаду в Бразилию!         

  Весь Мир ощетинился против России, какую бы область существования человечества ни взять всюду у неё негатив и провал. Даже в области спорта умудрились отличиться  в наихудшую сторону, пытаясь выделиться, чиновники. в порыве усердия. организовали допинговую накачку спортсменов вопреки желанию самих ребят. Лишение Международным Олимпийским Комитетом акридитации Российских спортсменов на Олимпиаду в Бразилии закономерный исход и сетовать Российским властям по этому поводу просто глупо.
  Наше предложение татарстанским властям следующее: Организовать свою Татарстанскую Олимпийскую сборную. Хоть времени в обрез, лиха беда начала, начинать когда-то надо и вообще на будущее, давно надо было подумать на эту тему, у наших ребят появится стимул, а это в свою очередь явится огромным толчком в развитии спорта в Республике.
  При дефиците определенных спортсменов, на первых порах, можно пригласить ребят из других республик и автономий. Наши ребята вряд ли замечены в принятии допингов и не будут отвергнуты МОКом.
ЦКС НДП Ватан  ndp.vatan@gmail.com rmx077@gmail.com  askerbey@gmail.com 25 июня 2016 г Москва