ВО ИМЯ АЛЛАХА МИЛОСТИВОГО И МИЛОСЕРДНОГО
ﺑﺳﻡ ﺍﷲ ﺍﻟﺭﺣﻣﻥ ﺍﻟﺭﺣﻳﻡ
Аллах в переводе на русский - Бог, Господь, Всевышний

НДП ВАТАН tatar halyk firkasy. Rahim itegez!


ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО ПРЕЗИДЕНТУ РФ ПУТИНУ О ПРЕДОСТАВЛЕНИИ ЯЗЫКАМ КОРЕННЫХ НАРОДОВ РФ СТАТУСА ГОСУДАРСТВЕННЫХ ЯЗЫКОВ РФ https://irekle-syuz.blogspot.com/2015/05/blog-post_72.html

ХОРМЭТЛЕ МИЛЛЭТТЭШЛЭР ПОДДЕРЖИМ СВОЕГО ТАТАРСКОГО ПРОИЗВОДИТЕЛЯ! ПЕРЕЧЕНЬ ТАТАРСКИХ ФИРМ. СПИСОК ОТКРЫТ!

l

УЯН ТАТАР! УЯН! стихотворение

http://irekle-syuz.blogspot.ru/2015/07/blog-post_79.html

зеркало сайта https://ireklesyuzweb.wordpress.com/

Азатлык Радиосы

среда, 9 сентября 2015 г.

Война в Таджикистане продолжается! Восстали десантники, Хунта применяет безпилотники

http://elise.com.ua/?p=151787&_utl_t=tw

Война в Таджикистане продолжается! Восстали десантники, Хунта применяет безпилотники

110145_1
Продолжается вооруженное восстание десантно-штурмового батальона армии Таджикистана, которым руководит экс-замминистра обороны Назарзода. Режим Рахмона перебрасывает в Рамитское ущелье все новые и новые силы.
В Душанбе сообщают невероятные цифры потерь восставших. Однако, как передают источники из кругов таджикской оппозиции за рубежом, имеющих связь с генералом Назарзодом, за все время боев его группа (по состоянию на 7 сентября) потеряла 3 человек убитыми, уничтожив при этом порядка 60 рахмоновских ментов и военных.
Также сообщается, что численность восставших более 400 бойцов. С генералом Назарзодом сейчас находится порядка 200 человек (а не 7, как утверждает режим), и еще около 220 с его соратником полковником Эшони Джунайдом.
По данным на 7 сентября бои продолжаются. Сохраняются перспективы разрастания сопротивления на другие районы страны.
Накануне стало известно, что к боевым действиям подключилась Россия. На стороне режима Рахмона действуют российские беспилотники.
Таджикские оппозиционные ресурсы сообщают об их применении непосредственно против повстанцев. Российские официозные ресурсы тоже сообщают о применении беспилотников, но в рамках «учебно-боевых действий по борьбе с незаконными вооруженными формированиями в горной и гористой местности», где они «обеспечивают ведение оптической и радиоэлектронной разведки, поиск условных бандгрупп».
Почему они вдруг решили «учиться» именно сейчас и именно действиям, которые один-в-один совпадают с теми, что рахмоновские банды сейчас осуществляют против восставших, российские источники не сообщают.

Арсен Аваков ТЕЛЕГРАММА. Москва.СК России. Молния. Быстрыкину.


ТЕЛЕГРАММА.
Москва.СК России. Молния. Быстрыкину.
Когда 27 июня 2014г я задокументировал этот факт , уже тогда как чувствовал - что-то в нем не так.. Стреляет как скаженный и даже Кровавый пастор смотрит на него с подозрением.. А оказывается вот оно что - вы , товарисч Быстрыкин, из След комитета России все прояснили.. - Яценюк, таки каратель чеченской войны.
Дорогой товарисч Быстрыкин, приезжайте срочно в Киев - Яценюк после завтра вернется после визита в Польшу -Словакию - сразу его встретим вместе.
И еще я вас познакомлю с Каплиным - у него полно материалов для вас об участии Яценюка в убийстве Брежнева, Андропова и участии в русско- японской войне на стороне Японии. А еще познакомим с Бонапартом, прокурором и Мусием из 6-й палаты. У вас с ними найдется множество общих тем..
А пока будете ждать и будет пауза .. у нас в поликлинике МВД - очень хорошие врачи. Подлечим. Параноики - это наш профиль.. Обслуживание - бесплатное. Деньги отобьем, продав ваши интервью "95-му кварталу".
Министр МВД Украины Аваков.

Молния! Убит имам Нового Куруша Двое неизвестных в масках расстреляли Магомеда Хидирова в Дагестане On Kavkaz

http://onkavkaz.com/news/229-molnija-ubit-imam-novogo-kurusha.html

Молния! Убит имам Нового Куруша

Двое неизвестных в масках расстреляли Магомеда Хидирова в Дагестане



Утром 9 сентября неизвестные застрелили имама мечети села Куруш Хасавюртовского района Дагестана Магомеда Хидирова, передает РИА "Дагестан".
По данным правоохранительных органов, убийство совершили двое мужчин в масках. Инцидент произошел около 7 часов, когда имам возвращался после утренней молитвы из мечети.
Убийства религиозных лидеров в Дагестане не редкость, - пишет ИА Regnum. В 2012 году жертвой смертницы стал шейх Саид Афанди Чиркейский. В том же году был взорван имам центральной мечети Буйнакска Гитиномагомед Абдулгапуров.
В июне того же года в селении Карамахи Буйнакского района Дагестана был расстрелян имам Магомедкамиль Гамзатов, в октябре в Учкенте Кумторкалинского района республики были убиты имам местной мечети Исмаил Гаджиев и имам одной из мечетей Дербента Калимулла Ибрагимов.
В ноябре в Левашинском районе Дагестана неизвестными был убит имам сельской мечети Гаджи Алиев. В 2013 году с марта по август были убиты имам одной из мечети Махачкалы Ильяс Ильясов, преподаватель медресе Магомед Биярсланов, совершено покушение на имама в селении Кахабросо Унцукульского района.
В 2014 году в Шамильском районе Дагестана были убиты священнослужитель из села Телетль Шамиль Бадавиев, а также учитель медресе в селе Нечаевка Кизилюртовского района Дагестана Магомед Закарьяев.

Андрей Пионтковский Кремль готовится сдать Путина. Дни его обречены…

http://elise.com.ua/?p=151391

Кремль готовится сдать Путина. Дни его обречены…


Авторитарный персоналистский режим не может пережить явного внешнеполитического поражения, неважно, какого характера – военного, экономического, идеологического, морального. Такое поражение автоматически десакрализует первое лицо и разрушает структурообразующий миф о непогрешимости вождя и всего проекта в целом. Срабатывает безжалостная логика родственных по духу систем, – уголовных сообществ. Опущенный пахан – уже не пахан. Так и путинский режим мог бы пробежать на своих кривых ножках еще какую-то дистанцию, каждым дополнительным годом своего преступного существования необратимо разрушая шансы на будущее России, если бы не постигшая его украинская катастрофа.
(…) Фатальной ошибкой путинского режима стала не столько даже сама аннексия Крыма, сколько ее презентация urbi et orbi в знаменитой речи Путина 18 марта 2014 года и его дальнейших выступлениях как первого шага в реализации амбициозной концепции «Русского мира».
Первоначально у Путина была конкретная прагматическая задача – блокировать европейский вектор развития Украины, ни в коем случае не позволив этой стране вырваться из евразийской сети криминальных паханатов и выбрать цивилизованную модель экономической и политической конкуренции.
Такой выбор мог бы стать заразительным примером для русского общества и подорвать духовные скрепы путинского режима. Аннексия Крыма рассматривалась Путиным как один из инструментов решения именно украинской проблемы, а не как начало духоподъемной кампании собирания «Русского мира».
Поначалу Путин и не помышлял об исторической миссии собирателя земель русских. Его вполне удовлетворили бы гораздо более скромные лавры – душителя украинской антикриминальной революции.
Но 18 марта «хорошего Гитлера» понесло в эйфории его крымского «триумфа», и он стал заложником обозначенного им в серии речей и интервью мифа «Русского мира», ученического ремейка идеологем «Третьего рейха» – разъединенный народ, собирание исторических земель, национал-предатели, защита русских и русскоязычных по всему миру, уникальный генетический код с дополнительной хромосомой духовности, арийское племя, спустившееся с Карпатских гор и распространившееся на полмира до форта Росс в Калифорнии.
(…) Первоначальный телепропагандистский эффект был оглушительным. Казалось, что 18 марта 2014 года – как 2 августа 1914 года: вся страна с флагами, знаменами, иконами, портретами царя, георгиевскими ленточками встала на колени перед резиденцией в Ново-Огареве.
Суровые пролетарские вожди «Левого фронта», судимые за организацию изменнического бунта в день инаугурации государя-императора, верноподданически взывали из своих мрачных застенков: «Да здравствует Владимир Владимирович Путин, собиратель земель русских!» Буржуазные оппозиционные дамочки кокетливо бросали к ногам брутального Победителя букеты изысканных комплиментов.
Но романтическая перезагрузка системообразующего мифа оказалась роковой, она требовала динамики, картины непрерывно расширяющейся вселенной «Русского мира». Статика, любой намек на отступление смертельны для диктатора, порождают как раз среди самых горячих сторонников страшное подозрение «Царь ненастоящий!».
Поэтому была немедленно намечена следующая после Крыма цель экспансии «Русского мира» – «Новороссия», исконно русские земли, незаконно переданные Украине жидобольшевиками, бог им судья, после революции 1917 года.
В отношении Запада был развязан интенсивный ядерный шантаж, целью которого было запугать страны НАТО, парализовать их волю и заставить уклониться от выполнения своих обязательств по статье V устава НАТО в случае появления уже в Прибалтике вежливых зеленых человечков.
«Вы готовы умереть за Нарву?» – обращал вопрос к Западу Путин. Недавний опрос общественного мнения в европейских странах НАТО показал, что только в Польше и Великобритании большинство высказалось за оказание военной помощи балтийским государствам в случае российской агрессии.
Но этот много говорящий о пенсионной ментальности старушки Европы результат остался единственной «победой» «Русского мира». На всех остальных направлениях концепция Путина потерпела серьезнейшие поражения.
(…) Путинская агрессия в огромной степени способствовала формированию в Украине гражданской нации не на этнической основе, а на мировоззренческом принципе европейского выбора, верности историческим традициям «Киевской Руси». В цивилизационном плане война, навязанная Путиным Украине, стала для ее граждан всех национальностей битвой Киевской Руси и Золотой Орды.
Русские в Украине в своем подавляющем большинстве отвергли идеи «Новороссии» и «Русского мира», поддержали антикриминальную революцию и осознали себя патриотами украинского государства.
Правление Путина начиналось войной, которую развязало окружение Ельцина, чтобы привести своего ставленника к власти. Правление Путина заканчивается войной, которую он развязал сам, чтобы удержаться у власти и сделать ее пожизненной. Обе войны он по-разному, но одинаково позорно проиграл.
Провалился и ядерный шантаж, предпринятый в отношении Запада и прежде всего США. Путинская повестка дня не ставила своей целью превращение в радиоактивный пепел ненавистных США, чего можно было бы достичь только ценой взаимного убийства в ходе полномасштабной ядерной войны.
План был значительно скромнее: максимальное расширение «Русского мира», распад НАТО, дискредитация и унижение США как гаранта безопасности Запада. В целом это стало бы реваншем за поражение СССР в Третьей (холодной) мировой войне, так же как Вторая мировая война была для Германии попыткой реванша за поражение в Первой.
«Парадокс Нарвы», способность Путина одним шагом поставить весь Запад перед немыслимым выбором – унизительная капитуляция и уход из мировой истории или риск ядерной войны с человеком, находящимся в другой реальности, – стал серьезнейшим вызовом для цивилизованного мира.
Особенно учитывая настроения гедонистической Европы. Сегодня на Западе нет политиков масштаба Черчилля и Рузвельта, но похоже, что коллективный западный Чемберлен, медленно разворачиваясь, нашел все же адекватный ответ на нарастающий ядерный шантаж Москвы.
Ядерная риторика Кремля, направленная на подрыв ключевой статьи устава НАТО, была услышана, проанализирована и получила адекватную реакцию: было принято решение о размещении на постоянной основе на территории стран Балтии и Польши военных контингентов НАТО, включая американских военнослужащих.
Размеры этих контингентов не имеют большого значения. Они не рассчитаны на наступательные действия, и, надо надеяться, им не придется принимать участие и в оборонительных операциях. Принципиален сам факт присутствия американских солдат и офицеров. Они – живое оружие сдерживания, заложники-смертники, если хотите. Весь расчет кремлевских шантажистов, почти год болтавших о радиоактивном пепле имени господина Киселева и смеющихся «Искандерах» несравненной госпожи Семенович, строился на том, что, введя в балтийские страны вежливых «зеленых человечков» и размахивая ядерной дубиной, они запугают и парализуют Европу и США.
Символическое присутствие американских военнослужащих в районе Нарвы психологически разворачивает ситуацию на 180 градусов. Теперь появление там первого «зеленого человечка» автоматически будет означать вступление Российской Федерации в полномасштабную войну с США. Тем самым экзистенциальный вопрос адресуется теперь уже не к Западу, а к Путину и его ближайшим бизнес-партнерам.
(…) Карикатурная химера «Русского мира» с его сакральным Херсонесом – это безумная попытка стареющего диктатора вернуться в машине времени на двадцать три года назад, переиграть распад Советского Союза, на этот раз по-югославски, и продлить агонию своей гниющей клептократии, припудрив ее идеократическим проектом Большего стиля наподобие гитлеровского фашизма или сталинского коммунизма. Эта попытка обречена на провал, прежде всего потому, что ментальность русских не изменилась за эти годы.
Кратковременная эйфория «Крымнаш» не означала санкции «отцу нации» на бесконечную гибридную войну по «защите этнических русских и русскоязычных» на всем постсоветском пространстве.
Недаром сводки о наших потерях в Донбассе являются сегодня самой засекреченной информацией в стране, а родители погибших вынуждены хоронить своих детей тайно.
«Нам, русским, на миру и смерть красна», – бодренько отрапортовал Верховный Главнокомандующий год с лишним назад. Умер на миру, но не красной, а позорной смертью «Русский мир» – от перенапряжения при неудачной попытке братского изнасилования Украины.
Поражение в Украине – это для Кремля не просто потеря жемчужины в короне воображаемой империи и крах всех его «интеграционных» потуг. Это, прежде всего, успешное свержение восставшим украинским народом бандитского режима, клона путинской клептократии.
Представьте себе на минуту, что в 1956 году Советский Союз не смог бы подавить венгерское антикоммунистическое восстание и оно победило бы. СССР не просуществовал бы тогда еще долгих 35 лет – коммунистические режимы в Восточной Европе пали бы в течение года с очевидными политическими последствиями для Москвы.
Украина для России – фактор намного более весомый, чем Венгрия для СССР. Кроме того, у советского режима были и убежденные, идеологически мотивированные сторонники. А у путинской России, лишенной мифологических покровов, таковых сторонников и защитников не может быть в принципе.
По всем законам жизни и смерти авторитарных режимов путинская клептократия не переживет украинскую катастрофу. Но кремлевские лидеры попытаются удержаться у сладкого пирога власти-собственности, прибегнув к стандартному приему политического ребрендинга.
До боли знакомые слова «товарищ Путин допустил серьезные просчеты в украинском вопросе» и «оказался наш Отец не Отцом, а сукою» вот-вот должны сорваться с уст ближайших соратников вождя и уже вползают шелестящим шепотом на страницы еще вчера лояльных Кремлю средств массовой информации.
И кто-то из самых жалких уже репетирует в спортивном зале в бронежилете и памперсах свое прочувственное обращение к нации: «Как вольно дышится в освобожденном Арканаре!»
Российский политолог и публицист Андрей Пионтковский

Татар әдәбияты тарихына яңа караш галимнәр арасында бәхәс уятты

http://www.azatliq.org/content/article/27227404.html

шәлкемнәр / фән-фәсмәтән

Татар әдәбияты тарихына яңа караш галимнәр арасында бәхәс уятты

КФУның Филология һәм сәнгать институтында татар әдәбияты тарихына кагылышлы бәхәсле фәнни утырыш булды. Гауга чыгарган хезмәт турында Азатлыкның да тыңлыйсы килде, тик журналистларның борын төбендә ишекләр ябылды. Серле сөйләшүгә берсе дә кертелмәде.
Татар әдәбияты китаплары

4сентябрьдә Казан федераль университетында үзенчәлекле утырыш булды. Шау-шулы сөйләшү булырга тиешле иде ул. Журналистлар өчен таратылган матбугат релизында филология фәннәре кандидаты Ләйсән Ибраһимованың “1900-1920 елларда татар һәм урыс әдәбиятында модернизм” темасына язылган фәнни эштә күптөрле хилафлыклар бар, фәнни дәрәҗә дә дөрес бирелмәде, кагыйдәләр бозылган дип хәбәр ителә. Моннан тыш, бу хезмәт аркасында татар әдәбияты тарихының нигезе үзгәрә, татарның сагынып искә алынган һәм горурланып сөйләнгән гасыр башындагы ренессанс чоры, яңарышы башкача сурәтләнә, Тукай, Дәрдемәнд, Искахый белән Әмирханнар күләгәдә калып, әһәмияткә ия булмаган язучылар өскә калкып чыга, дип аңлатыла. Мондый караш татар әдәбиятының асылын югалта диелә. Матбугат релизына караганда, 2014 елның 26 ноябрендә үк якланган диссертация авторын филология фәннәре кандидаты исеменнән мәхрүм ителергә тиеш дип языла.
Хикмәт, әмма бу фәнни хезмәтне тикшерергә дип җыелган галимнәрнең утырышы ябык ишекләр артында узды. Бу тема белән кызыксынучылар күп булды, әмма Азатлык хәбәрчесен дә, башкаларны да бусагадан атлаттырмадылар. Ишекне шалт итеп ябып куйдылар. Русиянең “Мәгариф турындагы” канунында диссертация шурасы ачыклык шартларында эшли дип карадан акка язылса да, фикер алышу чит-ят күзләрдән ерак торып яшерен барды.
“Аерым шәхес түгел, милләт язмышы мөһим”
Азатлык ике якны да тыңларга теләде. Җыелышка кадәр Мәскәүнең югары аттестация комиссиясенә (ВАК) шикаять иткән галимә Миләүшә Хәбетдинова белән элемтәгә кердек, ни өчен бу фәнни эш белән канәгать булмавы, ни өчен каршы чыкканы турында белештек. Галимә фәнни эшнең татар әдәбияты тарихына хилафлык китерә, дигән фикердә. Тукайлар, Исхакыйларны арткы планда калдырып, Мөхәммәт Хәнәфи кебек язучылар өскә калкып чыга, алар әдәбият нигезе була алмый, дип сөйләде Азатлыкка.
Миләүшә ХәбетдиноваМиләүшә Хәбетдинова
“Мөхәммәт Хәнәфи – кем ул? Бу – тәхәллүс, аның чын исеме – Кайбышев, ул вакытында теш табибы булган. Фәлсәфи язмаларны тәрҗемә итү белән шөгыльләнгән, әмма шул ук вакытта патша охранкасыннан хезмәт хакы алган. Галимҗан Ибраһимов өсткеннән "донослар" ясаган кеше. Аны вакытында Мөхәммәт Мәһдиев, Гасыйм Мансуров, Мансур Хәсәнов язмаларында фаш итте.
Бу диссертациядә Хәнәфинең "Милләтем" дигән хикәясе тикшерелә. Имеш, бу әсәрдә милләт концепциясе бар дип яза автор. Ә чынында ул хикәя кара буяу белән миләтне пычрата. Әйе, аның әсәрен тартып чыгардылар, өйрәнәләр, әмма аның нинди тарихи шартларда язылганы да исәпкә алынырга тиеш. Казан имамнары җомга намазында ләгънәт укыган Хәнәфи бүген күккә чөйгән килеш татар әдәбиятында зур урын алып тора булып чыга. Өйрәнчек әсәрләр мөһим дип телгә алына, ә татар әдәбиятының нигезе булган бөек язучылар, аларның горурланып телгә алынган әсәрләре читкә этәрелә.
Әмма иң тетрәндерәгәне – ул әдәбиятның динсез, әхлаксыз, үз дөньясына чумып яшәү  экзистенциализм концепциясен тәкъдим итү. Минем моңа каршы чыгуым узган елны ук булды, башка галимнәр дә мине кыюсыз гына яклады, тик минем дәгъвалар да, аларның кисәтүләре дә исәпкә алынмады.
Тормышка экзистенциональ караш татарларның үзаңы нигезе булмаган. Аерым язмаларга нигезләнеп, язучыларга, җәмәгать эшлеклеләренә, бу – символист, бу – экзистенционалист дип тамга салырга ярамый. Сүз бит татар әдәбиятының алтын чоры турында бара. 
Миңа: “Миләүшә, син татарларның гыйльми шурасына каршы чыгасың”, диделәр, Мәскәүгә шикаять итүемне яратмадылар. Тик мин астыртын эш итмәдем. Болай мөмкин түгел, диссертация авторы хезмәтеннән баш тартырга тиеш дип саныйм. Озак язган, кызган аны дип әйттеләр. Тик миңа аерым шәхес түгел, милләт язмышы мөһим. Тарихта татар ничек булып кала? Урыс әдәбиятыннан алынмалар күп дип исбатлыйлар. Әйе, алар тәҗрибәсен дә өйрәнгәнбез, әмма татарның үз йөзе булган.
Бу көрәштә мин ялгыз, ләкин гаделлек булуын телим, татар әдәбияты тарихы бозылмасын. Милләт тарихы белән уйнарга кирәкми. 100 еллык әдәбият тарихы белемен сызып ташлап яңа концепция кертеп, хаталар ясамыйк. Аспирант үз хатасын танып, фәнни исеменнән баш тартырга тиеш”, дип сөйләде ул безгә.
Утырыш вакытында бәхәс булган, әмма ахыр чиктә тавыш биргәндә бер генә кеше битараф, калганнары диссертацияне хуплап тавыш биргән. Миләүшә Хәбетдинова әйтүенчә, бу гыйльми шураны саклап калыр өчен эшләнгән. "Үземне татар әдәбияты тарихын яклап сүз әйтә алганыма горурланам", диде ул.
Фәнни эш авторы Ләйсән Ибраһимованың фәнни эшнең шау-шу чыгару сәбәпләрен ничек аңлатуын белергә теләдек. Әмма ул да, аның фәнни җитәкчесе Венера Әминова да элемтәгә кермәде, телефоннарын да алмадылар, электрон хатка да җавап бирмәделәр. 
Яңа караш татарга уңай дигән сүз түгел
Татарның билгеле галиме Галимҗан Нигъмәтинең кызы филология фәннәре докторы, профессор Йолдыз Нигъмәтуллина – озак еллар дәвамында татар әдәбиятын җентекләп өйрәнгән шәхес. Өлкән яшьтә булганга күрәме, башка сәбәптәнме, ул кешеләр, шул исәптән каләм ияләре белән артык аралашмый, шулай да ул Азатлыкның берничә соравына җавап бирде. Ул да Мәскәүгә ВАКка шикаять язган булган.
– Йолдыз ханым, Сез бу фәнни хезмәтне шулай ук укыган, диләр. Аның уңай һәм тискәре яклары нинди? Ни өчен ул галимнәр арасында каршылык тудырган?
– Фәнни эш якланганда кагыйдәләрнең бозылуы факты бар икән, ул тикшерелер. Шау-шу чыгарган фәнни хезмәтне укыдым. Мин килешмәгән принципиаль әйбер бар. Гасыр башындагы татар әдәбияты үсешенең ике концепциясе бар. Мин һәм миңа кадәр булган галимнәр ул вакыттагы татар әдәбияты зур югарылыкка күтәрелгән чор дип саныйбыз. XX йөз башы – татар мәдәниятенең яңарышы вакыты. Бу – татарның милли азатлык өчен көрәш чоры. Шул вакытта Габдулла Тукай, Дәрдмәнд, Гаяз Исхакый, Галиәсгар Камал, Фатих Әмирханнар калкып чыга, татар дөньясындагы күтәрелеш тә аларның әсәрләрендә чагылыш тапкан. Милли азатлык өчен көрәш вакытында дөньяга классик караш туа, вакыйгалар релизм, мәгърифәтчелек, романтизм ысуллары белән тасвирлана.
Ә Ләйсән Ибраһимова белән аның фәнни җитәкчесе Венера Әминова XX йөз башындагы татар әдәбиятында модернизм өстенлек иткән, дип әйтә. Модернизмның экзистенциализм өлеше дә бар, ягъни төшенкелеккә бирелү, рухилыктан, диннән, әхлактан ерак тору, үз-үзеңә ябылып яшәү, җәмгыять проблемнарыннан баш тарту күренеше татар әдәбиятына хас иткән дигән фикерне җиткерәләр. Бу мөмкин түгел. Шул сәбәпле сорау да туа: татар дөньяга төшенкелек белән караучы икән, безнең милләт, мәдәният ничек үскән дә, ничек сакланган соң? Татарның ныклы аякта басып торуы табышмак булып чыга. Ибраһимова фикеренә нигезләнсәк, безнең милләт күптән эреп юкка чыгар иде. Ә XX йөз башында күрегез нинди шәхесләр! Алар милләт үсеше концепциясе турында уйлаган, аны тормышка ашырырга тырышкан идеалистлар булган. Артка тәгәрәү, төшенкелек фәлсәфәсе булмаган.
– Ләйсән Ибраһимованың да сүзләрендә хаклык бардыр бит? Мәсәлән, сез телгә алган Гаяз Исхакыйның “200 елдан соң инкыйраз” дигән әсәре бар, ул да күңел төшенкелеге белән язылган.
– Эш шунда ки, модернизм – ул җыелма төшенчә. Ул үз эченә сул юнәлешне дә ала, символизмы, экспрессионизмы да бар. Модернизмны символизм аша карарга тырышу бар. Әйе, аерым язучыларда аның чаткылары бар. Әмма ул татар мәдәниятенең төп юнәлеше булмаган. Моннан тыш автора урыс иҗатчыларын татарлар белән чагыштыра. Мәсәлән, автор Андрей Белыйның "Петербург" белән Али Рәхимнең “Идел” повесте, Леонид Андреев драматургиясе белән Фатих Әмирханның “Урталыкта” әсәре янәшә куела. Аларны нәрсә берләштерә – аңламыйм. 
Ләйсән Ибраһимова тәкъдим иткән концепциягә нигезләнеп студентларны укыта, фәнни эшләр языла башлый икән, татар мәдәнияты турында нинди караш була соң? Татарлар чынбарлык тормыштан качучы, төшенкелеккә бирелүче дип күзаллау формалашмасмы? Моңа кадәр булган традицияләрне инкарь итеп, татарга уңай булмаган яңа караш тудырырга телиләр. Минем карашка бу фәнни хезмәтнең кыйммәте юк.
"Бәхәс бар икән, фикерләшик, әмма Мәскәүгә шикаять итү артык"
Галимнәр белән шалтыратып фикер алышырга теләдек, әмма артык сүз куертырга кирәкми дип аңлаттылар. Шулай да Галим Хатыйп Миңнегулов фәнни хезмәтләр бәхәс тудыра икән – яхшы, фикер төрлелеге булырга тиеш дип саный.
Хатыйп МиңнеголовХатыйп Миңнеголов
"Бу фәнни хезмәт турында фикерләшү бер дә, ике дә булмады. Татар әдәбиятының XX  йөз башындагы чоры иң бай, төрле, катлаулы һәм каршылыклы да. Бу чор әдәбияты Тукайлар, Әмирханнар, Исхакыйлар аша өйрәнелгән. Әмма шул вакытта иҗат иткән, әмма бераз күләгәдә калган шәхесләр да бар бит. Советлар берлеге чорында аларга игътибар булмады, әсәрләре исәпкә алынмады. Яшь һәм урта буын тикшерүчеләре шуларны күтәреп чыга, аларны да өйрәнә башлады. Әйе, аларның иҗатында без Камал, Ибраһимовларның әсәрләрендә кебек күрергә күнеккән, әмма безнең карашка туры килеп бетмәгән яклар да бар. Ул чорның татар әдәбиятында урыс, көнбатыш әдәбият белемендә әйтелгән символизм, экзистенционализм, модернизм күренешләр дә бар.
Тикшергәндә төрлесе калкып чыга. Кемдер килешми, башкалар бу күренешләр татар әдәбиятында бик аз урын алган, дигән фикердә, аларны өйрәнергә кирәк түгел, басым ясыйсы түгел, дип әйтә, өченчеләре өйрәнү яклы һәм фәнни хезмәт язып башка әдипләрне оныттыра булып чыга.
Бәхәс бар һәм мин моны тибигый күренеш дип саныйм. Фәндә фикер төрлелеге булырга тиеш. Әмма фәнни бәхәс барганда, фикерләрне яклаганда , "бу фикер дөрес түгел, менә монысы – дөрес", дип әйтеп, башка берәүне гаепләп, Мәскәүгә шикаять язу, ВАКларга гаугалы язулар юллау – килешми торган гамәл. Бәхәс, нигездә җитди мәсьәләләр ята икән, фикер алышырга мәйдан бар бит!
Конференцияләр, семинарлар, фәнни әдәбият, матбугат бар. Шунда фикер алышыйк. Шикаять язу, Мәскәү аша хәл иттерү безне бизәми. 
Язылган диссертация авторында хаталар бар, әмма ул сорау куя. Бер генә фикер  абсолют дөрес була алмый. Үзем дә яшьрәк чакта бусы – дөрес, ә монысы – хата дип әйтә идем. Хәзер оялам, чөнки дөнья актан һәм карадан гына тормый. Аның йөз төрле төсмере бар", дип сөйләде Азатлыкка галим.
КФУның гыйльми шурасына шикаятьләр артса, аны ябып куярга мөмкин дигән сүзләр яңгырады. Моның мөмкин булуы турында Хатыйп әфәнде дә әйтте. "Мәскәүнең татарга мөнәсәбәтен беләбез. Ил күләмендә мөмкин кадәр уку йортларын кыскарту, гыйльми шураларны ябу сәясәте бара. Без үзебезнекен авырлык белән ачтык, ул бик уңышлы эшли, фәнни теоретик дәрәҗәсе югары. Бездә кем генә якланмый! Әйбәт эшләдек, шурага тап төшсә, шалт итеп ябып та куярга мөмкиннәр", диде ул. 

Начало! В Москве организуют многотысячный Митинг

http://elise.com.ua/?p=151567

Начало! В Москве организуют многотысячный Митинг

В центре Москвы оппозиция проведет многотысячный митинг-шествие. Об этом сообщает BBC.
Представители лишенной официальной регистрации «Партии прогресса» российского оппозиционера Алексея Навального подали в мэрию Москвы заявку на проведение шествия и митинга в центре российской столицы 20 сентября.
«Мы подали уведомление на проведение шествия по бульварам и митинга на проспекте Сахарова, заявленная численность — до 40 тысяч человек», — сообщил глава московского отделения партии Николай Ляскин.
Оппозиция намерена провести акцию под лозунгом «За сменяемость власти». Как сообщили в мэрии Москвы, заявка на проведение шествия будет рассмотрена в течение трех дней.
Ранее Навальный в своем блоге писал, что акция будет приурочена к годовщине так называемой «рокировочки»: 24 сентября 2011 года стало известно о том, что занимавший тогда пост премьера Владимир Путин выдвинет свою кандидатуру на пост президента, а Дмитрий Медведев, бывший тогда главой государства, в случае победы Путина возглавит правительство.

У боевиков паника: шакалы бросают позиции и сдаются!


http://elise.com.ua/?p=151760&_utl_t=tw

У боевиков паника: шакалы бросают позиции и сдаются!

panika-i-maroderstvo-v-okkupirovannom-donetske_f9f0e4e5237daa7a04bc1543c144269a
Паника и мародерство в оккупированном Донецке. Сегодня в соцсетях местные жители выложили фото корабля на набережной Кальмиуса. Символ, достопримечательность города боевики режут на металл. А ряды самих бандитов — редеют. Сегодня еще один боевик воспользовался программой сбу и перешел на сторону Украины. Подробности у нашего корреспондента.
Житель Авдеевки, бывший боевик группировки «ДНР» в Донецке сегодня перешел на сторону Украины и сдался силовикам. Лица не скрывает. Вернуться хотел давно, но его, говорит Сергей, не единожды запугивали и били в его же, так называемом, подразделении. О программе СБУ — возвращение в Украину — узнал из интернета и после этого решился перейти линию огня.
«Масса, масса бегут, уходят масса людей. Не хотят и все под страхом — будете признаны дезертирами. Хотя я не понимаю, никто присяги не давал, меня возили и били», — рассказывает бывший боевик Сергей Красиков.
Сергей находился сначала в группировке Бабая, потом перешел к так называемому командиру Круту. Продемонстрировал какие документы ему там выдали и какие задачи выполняли в оккупированном Донецке.
«Бьют, заставляют исполнять желания командиров, забирать машины у людей, квартиры. На Октябрьском забирали у людей под видом добровольно-принудительной эвакуации», — говорит Сергей Красиков.
Связь с раскаившимися держит психолог группы СБУ по возвращению. Валентина отмечает: боевики активно отказываются воевать. Практически каждый день они возвращают одного человека на территорию мирной Украины. Это — местные жители и главный аргумент для них — это возвращение в семью.
«На противоположной стороне началась некоторая паника, мы это чувствуем. Потому что людей не выпускают, нам все тяжелее и тяжелее доставать оттуда. А желающих становится все больше. Потому что люди видят, верят», — утверждает психолог Валентина.
На линии же соприкосновения по-прежнему сохраняется артиллерийская тишина. Противник не использует запрещенное оружие. Его сменило стрелковое.
«Это затишье очень настораживает. Увеличилось количество беспилотников, диверсионных групп. Они готовятся, они что-то делают. Такая тихая война, фактически без выстрелов, однако война саперов, война снайперов», — говорит военнослужащий «Артист».
«Перегруппировка идет туда-сюда. Мы слышим тяжелую техники КРАЗ, ГАЗы», — рассказывает Николай.
И в результате боестолкновения с такой диверсионной группой противника в Луганской области погиб один военнослужащий.

МНИКА СВАО г Москвы в ФАДН О предоставлении пустующих кинотеатров под культурные учреждения представителей коренных народов страны живущих в Москве


"МТНКА СВАО г Москвы Обращение к властям о проблеме изучения родного языка


Мәскәүдә Татарстан мәдәнияте көннәре узды


http://www.azatliq.org/content/article/27215631.html

татар дөньясы

Мәскәүдә Татарстан мәдәнияте көннәре узды

Мәскәүдә өч көн дәвамында Татарстан мәдәнияте көннәре булып узды. Очрашуларда тамаша заллары халык белән шыгрым тулы иде
Әдәбият елына багышланган ул очрашуларның ике көне татар халкының данлыклы язучылары Туфан Миңнуллин белән Габдрахман Әпсәләмовка багышланган иде. Мәдәният көннәре 24 августта Мәскәүнең татар мәдәни үзәгендә Туфан Миңнуллинга багышланган кичә белән башланып итте. Шул ук көнне очрашу башланыр алдыннан Казаннан килгән кунаклар һәм тамашачы мәскәүләр мәдәни үзәк янындагы Габдулла Тукай һәйкәленә чәчәкләр дә салдылар.
Туфан Миңнуллинга багышланган очрашуны Луара Шакирҗанова алып барды. Камал театры директоры Илфир Якупов: “Иртәгә Туфан абыйга 80 яшь тулган булыр иде” дип, бүгенге көндә Татарстанда данлыклы драматургны мәңгеләштерүгә багышланган чаралар турында сөйләде. Октябрь аенда Туфан Миңнуллин әсәрләреннән торган төрки театрлары фестивале дә булачагын әйтте. Шулай ук Туфан Миңнуллинның туган ягында яңа һәйкәл ачылачагын да белдерде.
Күпчелек чыгыш ясаучылар Туфан Миңнуллин белән бергә Мәскәүдә укыган, пьесаларында уйнаган замандашлары - Камал театры артистлары иде. Ринат Таҗетдинов белән Әзһәр Шакиров Туфан абый турындагы истәлекләре белән уртаклаштылар. Бигрәк тә аның Мәскәү чоры иҗатына, Щепкин исемендәге театр училищесында укыган вакытлары искә алдылар.
Ренат Харис (у) белән Равил ФәйзуллинРенат Харис (у) белән Равил Фәйзуллин
Татарстанның халык шагыйрьләре Ренат Харис белән Равил Фәйзуллин да Туфан аганың иҗаты турында сөйләделәр. Ренат Харис: "Әгәр Кәрим Тинчурин дигәндә “Зәңгәр шәлне” күзалласак, Туфан Миңнуллин дигәндә “Әлдермештән Әлмәндәр” әсәрен беренче урынга куябыз. Киләсе елга ул әсәрнең сәхнәдә яши башлаганына 40 ел була. Ул театрда шулкадәр гомер дәвамында сәхнәдә уйналган бердәнбер әсәр”, диде. Тамашачыларга ул спектакльдән экранлаштырылган өзекләр дә күрсәттеләр. “Шәхесне күтәрсәк кенә халыкны күтәреп була, без аның иҗаты алдында баш иябез”, диде Ренат Харис.
Очрашуда шулай Татарстанның вәкаләтле вәкиле Равил Әхмәтшин дә чыгыш ясап, аның сәясәтче буларак башкарган эшләре хакында әйтеп узды. Очрашуда шулай ук Туфан Миңнуллинның кызы Әлфия Миңнуллина да катнашты, чыгыш ясады. Туфан аганың тормыш иптәше Нәҗибә ханым катнашында “Гөргери кияүләре” әсәреннән өзекләр дә башкарылды. Камал театры артистлары халыкка концерт програмы да күрсәтте.
Альбина Әпсәләмова һәм Марат СәфәровАльбина Әпсәләмова һәм Марат Сәфәров
25 августтагы чаралар Мәскәү белән нык бәйләнеше булган Габдрахман Әпсәләмовның иҗатына багышланган иде. Очрашу узган мәдәният үзәге бинасында заманында татар мәктәбе булган, Габдрахман Әпсәләмов тә шул мәктәптә укыган, аннан шул ук бинада Муса Җәлил оештырган әдәби түгәрәккә йөргән. Аның беренче әсәрләре дә Мәскәүдә язылган. Ул көнне күп кенә тамашачылар кулында ак чәчәкләр күрергә була иде. Чөнки алдан хәбәр ителгәнчә очрашу язучының иҗатына һәм “Ак чәчәкләр” әсәре язылуга 50 ел тулуга да багышланган иде.
Очрашуны Габдрахман Әпсәләмовнең оныгы, шагыйрә, “Идел” журналы баш мөхәррире Альбина Әпсәләмова белән Гүзәл Сәгыйтова алып барды. Казанның мәдәният идарәсе мөдире Айгөл Горнышева Татарстан башкаласында "Казан “Ак чәчәкләрне” укый" дип исемләнгән акция ачылуы турында сөйләде. Казанда “Ак чәчәкләр” дип исемләнгән урам барлыкка килүен әйтте. Габдрахман Әпсәләмов урамына урнашкан зур бер мәктәптә язучының музее ачылачак, диде.
Татарстанның халык шагыйрьләре Ренат Харис белән Равил Фәйзуллин язучының иҗатына бәя биреп, “Ак чәчәкләр” романының 50 елга сузылган уңышы турында сөйләделәр. Ренат Харис бу очрашуга махсус язылган, “Ак чәчәкләр” әсәренә һәм аның авторына багышланган шигырен укыды, һәм ул әсәрне 50 ел буена шиңмәгән чәчәкләргә тиңләде. Габдрахман Әпсәләмовнең Мәскәү тормышы, иҗаты турында яшь галим Марат Сәфәров сөйләде. Шушы очрашу барган мәдәни үзәк урнашкан Әсәдуллаев йортының язучының иҗатына никадәр йогынты ясавын аеруча билгеләп узды.
Хәмдия Рамаева ак чәчәкләр алып килгәнХәмдия Рамаева ак чәчәкләр алып килгән
Очрашуда шулай ук әле яңа гына төшерелә башланган “Ак чәчәкләр” тасмасыннан ярты сәгатьлек өзек тә күрсәтелде. Бу фильмга музыка һәм җырлар язган Вил Усманов берничә җырын башкарды. Күптән билгеле булган, халык күңеленә кереп калган "Гөлшәһидә җыры"н тамашачылар Мәскәү консерваториясе студенты Альбина Латыйпова башкаруында ишетте. Яңа фильмда профессор Таһиров ролен башкарган Камал театры артисты Әзһәр Шакировның чыгышын да халык алкышлап каршылады. Ул көнне күп кенә тамашачылар кулында ак чәчәкләр бәйләмен күрергә була иде. Алар һәм күп кенә ак чәчәкләр алып килгән Татарстанның вәкаләтле вәкиллеге чыгыш ясаучы артистларга һәм Казан кунакларына ак чәчәкләр бүләк итте.
Миләүшә АйтугановаМиләүшә Айтуганова
“Ак чәчәкләр” әсәрен экранлаштыру турында Татарстан - Яңа гасыр каналының баш продюсеры Миләүшә Айтуганова сөйләде. Ул тасмадан күрсәтелгән өзекне халык бик бирелеп караса да, кайбер рольләрдә уйнаучы артистларның китап укыган вакытта калган образларга туры килмәүләрен дә билгеләп уздылар. "Бигрәк тә Гөлшәһидә, Мансур ролен без башкачарак күз алдына китергән идек, без бит инде бу “Ак чәчәкләр” романын яттан беләбез дип әйтергә була, ләкин фильм китап кебек әле безне җәлеп итмәде", диделәр алар.
26 августта мәдәният көннәренең йомгаклау очрашуы Мәскәүнең данлыклы "Музыка йорты"нда узды. Ә инде тамаша башланганчы, шул ук көнне Рөстәм Миңнеханов, килгән кунаклар һәм мәскәүләр катнашында Муса Җәлил һәйкәленә дә чәчәкләр салынды.
Сергей Собянин (с) белән Рөстәм Миңнеханов очрашудаСергей Собянин (с) белән Рөстәм Миңнеханов очрашуда
Өч көн буе барган очрашуларда тамаша заллары халык белән шыгрым тулы иде. Соңгы көнне бигрәк тә халык күп булды. Очрашуны Татарстан президенты вазифаларын үтәүче Рөстәм Миңнеханов белән Мәскәү мэры Сергей Собянин ачып җибәрде. Чыгышлардан соң Мәскәү башлыгы да, Татарстан җитәкчесе дә журналистларга, табибларга, галимнәргә атказанган исемнәр һәм рәхмәт хатлары тапшырды.
Әсәдуллаев йортында Әсәдуллаев йортында "Туган тел"не башкаралар
Тамашачыларга Татарстаннан килгән иң талантлы һәм яшь артистлар концерт програмы күрсәтте. Очрашуларның һәрберсендә кебек "Музыка йорты"ндагы тамаша да бар халык белән берлектә аяк өсте торып, артистларның “Туган телне” җырлавы белән тәмамланды.
Тамашадан соң килгән халыкны милли ризыклар белән тулы өстәлләр көтеп тора иде. Шулай итеп Мәскәүдә соңгы биш елда һәр елны уздырылып килгән Татарстанның мәдәният көннәре тәмамланды.

Себертатар балалары беренче тапкыр татар лагерында ял итте


http://www.azatliq.org/content/article/27232890.html

татар дөньясы

Себертатар балалары беренче тапкыр татар лагерында ял итте

Августның соңгы көннәрендә "Себер сандыгы" дип исемләнгән әлеге ял аланында Новосибирскидан һәм өлкәнең авыл-районнарыннан җәмгысе 35 татар баласы ял итте. Ял аланы Новосибирскидан ерак булмаган Ордын районында Обь сусаклагычы ярлары буенда урнашкан.
Чара вакыты
Новосибирски шәһәренең Татар үзәге дәүләт бюджет оешмасы һәм Өлкә иҗтимагый оешмасы татар милли-мәдәни мохтарияте татар балаларын беренче мәртәбә ял аланына җыйдылар. Мондый мөмкинлек Татарстан республикасы мәдәният министрлыгы гранты проектын тормышка ашыру кысаларында барлыкка килде.
Әйтергә кирәк, Обь сусаклагычы, ягъни Объ диңгезе татарлар тарихында шактый күңелсез эз калдырган. 1957-1959 елларда Новосибирски су электр станциясен (ГЭС) төзегәндә дистәләрчә татар авыллары һәм борынгы татар шәһәрлекләре Обь сусаклагычы астында кала. Озынлыгы 200, киңлеге 22 чакрымга җиткән бу Обь диңгезе Берд шәһәренең тарихи өлешен дә басып китә, себер татарларының меңъеллык мәдәни мирасы мәңгегә су төбендә кала.
"Татар кызы" бәйгесендә катнашучылар
Шундый татарлар өчен сагышлы тарихы булган Обь диңгезе буенда татар балалары 10 көнлек ялда булдылар. Оештыручылар фикеренчә, татар мәдәнияте, татар теле буенча балалар бербөтен сандык байлык туплый алганнар. Беренче көнне үк Русиянең атказанган метеорологы, татар көйләре белгече Ренат Яһудин "Сәйдәшев – беренче һөнәри татар композиторы" дигән әдәби-музыкаль дәрес үткәрә, балалар татар классик көйләре белән таныша, татар теле, татар мәдәнияте буенча оештырылган бәйгеләрдә - викториналарда катнаша.
Һәр иртә физик күнегүләрдән башлана, көн дәвамында балалар татар теле, җыр, бию, рәсем дәресләрендә шөгыльләнә, татар көрәше алымнарын өйрәнә, Сабантуйлар оештыру буенча лекцияләр тыңлый, татар ашлары әзерләү серләренә өйрәнәләр, гомумән, бер генә көн дә бушка үтми, һәр минут алдан язылган җәдвал буенча бара.
Балалар бииБалалар бии
Татар теле дәресләрен Новосибирски татар үзәге хезмәткәре Дания Бисерова үткәрә, кечкенәләр төркеме татар хәрефләрен, аларның әйтелешен өйрәнә,өлкәнерәкләр кыска гына булса да җөмләләр дә төзеп карый. Җыр һәм рәсем дәресләрен укытучы Людмила Гиндулина алып бара. Соңыннан исә балалар ясаган рәсемнәр күргәзмәсе дә оештырыла. 10 көн эчендә балалар тугыз татар җыры да өйрәнергә өлгерәләр. Татар ашларыннан ял итүче кызлар тәмле кыстыбый пешерергә, матур итеп токмач кисәргә өйрәнәләр. Кулланма-бизәү әйберләре эшләргә дә өйрәнәләр кызлар.
"Себер сандыгы" ял аланында ахыргы чара булып балалар Сабантуе оештырыла. Ялның соңгы көннәрендә халкыбызның милли бәйрәмен эзерләүгә барлык көчләр юнәлтелә. Концерт програмын хәзерләү аеруча җитди рәвештә алып барыла, биюләр өйрәтергә хәтта Кемерево шәһәреннән бию сәнгате белгече Наталья Доронина чакырыла. Спорт уеннары, бәйгеләр буенча балалар белән Новосибирскидагы танылган көрәшче Шәрәфиев Дамир шөгыльләнә. Кичләрен балалар өчен укытучы апалары Рәмзия Галиева "Кичке уеннар" оештыра, татар милли уеннары белән таныштыра, бәйгеләр үткәрә.
Татар кызыТатар кызы
Балалар өчен оештырылган "Татар кызы", "Татар егете", "Ял аланының иң яхшы катнашучысы" бәйгеләре аеруча кызыклы була. Хәтта фотойөгереш тә оештыралар, аны татар халык әкиятләренә багышлыйлар. Балалар әкиятләрнең эчтәлеген фоторәсемнәр аша сөйләп бирергә тиеш булалар.
"Татар кызы" кызы бәйгесендә Лилия Бакеева җиңеп чыга, ә "Татар егете" булып Камил Нурлыгаянов таныла. Аланның иң яхшы катнашучысы исемен Элдар Подмарёв яулый, ул үзен иң оста оештыручы итеп күрсәтә ала, алып баручы буларак та иң яхшылардан таныла.
Шулай ук ял барышында оештырылган "Иң яхшы җырчы", "Иң яхшы рәссам" бәйгеләрендә кызлар - Дания Кусаинова һәм Динара Фәхретдинова җиңеп чыгалар. балалар укытучылары Хамзина Рәшидә апаларының шул көннәрдә булып узган туган көненә "Туган көнең белән" җырын бүләк итәләр.
Чара вакытындаЧара вакытында
Ял аланы көннәрең иң югары ноктасы Сабантуй бәйрәмен үткәрү булгандыр. Кичен балалар колга күтәреп, бүлмәдән-бүлмәгә йөреп бүләкләр җыеп чыгалар. Иртәсен бәйрәм йөрештән башлана. Сәхнә янына балалар Русия һәм Татарстан әләмнәре, тасмалар, шарлар белән бизәлгән колгалар күтәреп киләләр. Концерт, уеннар, ярышлар – барысы да тиешенчә үткәрелә, ә тамашачылар - әлбәттә, башлыча ата-аналар. Көрәштә Сабантуй батыры булып Руслан Хисмәтуллин кала.
Шулай итеп, 35 татар баласы 10 көн дәвамында татар дөньясында яши. Бу вакыйга аларның берсе өчен генә дә файдасыз калмас диләр оештыручылар.

Татарстан.Президентка теләк: сайланасың икән, президент атамасын саклап кал


http://www.azatliq.org/content/article/27219628.html

татарстан

Президентка теләк: сайланасың икән, президент атамасын саклап кал

13 сентябрь Татарстанда президент сайлау уза. Булачак президенттан татарлар ни көтә, республика башлыгына нинди гозерләре бар? Азатлык президентка теләкләр туплый. Бу эшкә сез дә кушыла аласыз
Ркаил Зәйдулла XI халыкара мөселман киносы фестивале ачылышында

Ркаил Зәйдулла XI халыкара мөселман киносы фестивале ачылышында

Русиядә, шул исәптән Татарстанда да халыкның теләге бары шул сайлаулар якынлашканда гына исәпкә алына. Моны аңлаучылар үз проблемнарын нәкъ шул вакытта азмы-күпме хәл итеп калырга тырыша.
Гомумән, татарлар тырыш халык буларак зарланып йөрергә яратмый, кулыннан килгәнне үзләре башкара, әмма президент ярдәменнән башка хәл ителми торган эшләр дә шактый. Азатлык шуларны барларга булды.
Ркаил Зәйдулла, шагыйрь:
 Татарстан президенты итеп сайланасы кеше беренче чиратта республикада президент институтын саклап калырга тиеш. Русия Дәүләт думасы депутатлары 2016 елның башына кадәр генә татарлар президентлы итеп яши ала дип карар чыгарды. Халык президентны сайлый икән, ул бер елга гына түгел, мәңгелеккә калсын. Бу – Татарстан халкы теләге. Гарант буларак, ул атамадан баш тартмаска тиеш, көрәшсен, халыкка таянсын.
​Милли мәсьәләләрдә Татарстанга басым бара, астыртын рәвештә миллилеген юарга тырышу сизелә. Республиканың гына түгел, бөтен татарларның президенты икән, милли йөзебезне саклап калу эшендә аның роле зур. Моны сайланасы кеше аңларга тиеш. Милли мәдәниятнең нигезе – ул тел. Татар теле гамәлдә булуын күрәсем килә, президент та аны күз уңында тотарга тиеш. Татар мәктәпләре санаулы, әле булганнарында да татар теле һәм әдәбияты фән буларак кына укытыла. Балалар бакчалары да татар дип атала, ә тәрбия урысча бара. Ачыйк көчле татар мәктәпләрен! Элиталы татар гимназияләрен оештыру кирәк иде. Ихтыяр көчен туплап эш итүе сорала.
Авыл хуҗалыгы да чишелмәс бер проблема булып тора. Ялгыш юлдан киттек – хәзер җирләр байлар кулында. Моңа кадәр авыл кешеләре колхозда бил бөкте, җир эшеннән биздерделәр, хәзер инвесторлар аркасында халык салалардан кача, чөнки авылда ул хуҗа түгел. Президент авылны бөлгенлеккә төшермәс өчен чарасын күрергә тиеш.

Казан Себердәге татарларның тавышын ишетсен иде

Бибинур Сабирова, Төмән татар хатын-кызлар оешмасы җитәкчесе: 
Бибинур Сабирова, Төмән татар хатын-кызлар оешмасы җитәкчесеБибинур Сабирова, Төмән татар хатын-кызлар оешмасы җитәкчесе
– Мин президенттан татар мәктәпләре проблемнарына игътибар бирүен сорар идем. Себердәге татар мәктәпләре проблемнары күз уңыннан бөтенләй төшеп калды. Без, җәмәгать эшлеклеләре, бу проблемны матбугат чараларында никадәр генә күтәрмик, хәзер шулкадәр каты итеп урыслашу бара. Туган телне саклау, укыту даирәсе киңәйтелми, киресенчә тарая гына бара. Бу чит төбәкләрдә яшәүче татарлар алдында торган төп мәсьәлә итеп каралсын иде.
Татар мәктәпләрен саклау мәсьәләсен Дөнья татар хатын-кызлары форумында да күтәрдек. Кулъяулык чигү, себерке бәйләү кичәләре белән мавыгып, хәзер бөтен Русия шундый чараларга гына күчеп бара кебек. Актив хатын-кызлар хәрәкәте күпне эшли ала бит ул. Бу форумда милли мәгарифне саклау мәсьәләсе уртага салынып каралмады.
Бибинур Сабирова: Татар мәктәпләренә игътибар кирәк

Мин күп еллардан бирле Казан галимнәренә, җәмәгать эшлеклеләренә әйтә килдем, әмма моңа беркем дә колак салмады. Милли хәрәкәт ничек кенә бармасын, себертатарларның "без үзебез аерым халык" дип аерылып ятуы нәтиҗәсендә әдәби телнең абруе төшә.
Татарстан хөкүмәте, Бөтендөнья татар конгрессы Себердәге татарларның тавышын ишетсен иде. Без бер халык белән генә эшлибез, төрле-төрле төркемнәргә бүлеп карамыйбыз дигән фикер - ул бик үк дөрес фикер түгел. Милли җитәкчеләр безне аерып карый, шуңа күрә Татарстан президенты читтә, бигрәктә, Себердә яшәгән казан татарлары мәнфәгатен дә күз алдында тотсын иде.

Читтәге сәнгатьчеләргә игътибар күбрәк булса иде

Альберт Әсәдуллин, җырчы: 
Альберт Әсәдуллин, җырчыАльберт Әсәдуллин, җырчы

​– Киләчәктә Татарстан президенты ирешелгәннәрне саклап калсын һәм тагын баетсын иде дигән теләктә калам. Безнең республиканың җитәкчелеге гореф-гадәтләребезгә, үткәнебезгә тагын да ачыграк булсын иде. Татар халкы тарихына багышланган әсәрләр иҗат итү – тормыш таләбе һәм бу юнәлештә эшләү кирәк. Минем шикелле читтә яшәгән татар сәнгатькәрләре дә бар, без дә үз йөрәгебездә Татарстанга мәхәббәт саклыйбыз. Президенттан читтәге рәссамнарга, музыкантларга һәм артистларга күбрәк игътибар булса иде. 

Иң беренче итеп фермабызга юл сорар идем

Рәкыйп Гатин,  Мамадыш районы Арташ авылы фермеры
Рәкыйп Гатин, фермерРәкыйп Гатин, фермер
– Иң беренче итеп фермабызга юл сорар идем. Олы юлга кадәр 650 метрлык кына җир инде ул. Яңгыр явып китсә, һич бернәрсә эшләп булмый. Сыер савучылар сөт җыючы машинага сөтне чиләкләп ташый. Ә без бит көненә 500 литр сөт тапшырабыз. Бу турыда сөйләдек инде. Күпме озынлыкта юл кирәклеген килеп үлчәп тә киттеләр. "Без тендерны җиңеп чыктык, юлны үзебез салабыз", дип тә әйткәннәр иде. Хәзер инде башка кеше файдасына безне сызып ташлаганнар икән. Кризис, акча юк, диләр. Быел тагы юлсыз. Көзге яңгырларда, кышкы бураннарда тагы интегергә туры киләчәк инде. 

Милләтара, динара мөнәсәбәтләрне ныгытырга кирәк

Тәлгать Таҗетдин, мөфти:
Тәлгать Таҗетдин, мөфтиТәлгать Таҗетдин, мөфти
​– Сайланачак президент итеп Рөстәм Миңнехановны күрәм. Мин моны татар, Казанда туган кеше, Татарстан, Башкортстанның дин әһеле буларак әйтәм. Аның эшчәнлегеннән канәгатьмен, дәүләтне аякка бастыру, телне саклау, рухи мирасыбызны яңарту эшен, Миңтимер Шәймиевнең ихласлы шәкерте буларак, бик күркәм дәвам итә. Никадәр мәшәкатьләр, гаиләсендә авырлыклар булса да, какшамады.Тырышып эшли, хәрәкәт итә, чаба, тырыша. Чапкан атның башына сукмыйлар. 
Әмма милләтара, динара мөнәсәбәтләрне тагын да ныгытырга кирәк. Халыкка тигез итеп карауны арттырырга, гадел булырга кирәк. Илдә  икътисади кризис, күп кеше авыр яши, мохтаҗлар саны арта, аларны онытмаса иде. Ятимнәрне, фәкыйрьләрне кайгыртучының эшенә Аллаһы Тәгалә бәрәкәт бирә. Пәйгамбәребез дә ятимнәрне башыннан сыйпа, ризыгыңнан ашат, шулчак теләгең кабул, эшләрең уң булыр дигән. 

Татар мәсьәләсендә тагын да активрак булу кирәк

Мәдинә Әбсәләмова, АКШның Флорида татарлары оешмасы әгъзасы:
​– Татарстан президенты, татар кайда гына яшәмәсен, Русиядә һәм чит илдә булсын, ул теләсә нинди вазгыятьтә дә татарларның гаранты булырга тиеш.
Мәдинә ӘбсәләмоваМәдинә Әбсәләмова
Берничә ел элек әти-әнисе Кытайга киткән татар апасы белән таныштык. Аның әтисе Советлар берлеге таркалгач Татарстанга кайтырга теләгән һәм мөрәҗәгать белән чыккан. Әмма ул вакыттагы президент мондый мөмкинлекне бирмәгән. Ә Төркиянеке биргән һәм алар гаиләсе белән Төркиягә күчкәннәр. Инде хәзер ул ханым төреккә кияүгә чыккан, әмма аның балалары әниләрен татар дип тә белми.
Президент чит илдәге татарлар белән очраша, татарлыкны да күтәрә, әмма федераль дәрәҗәдәге татар милли мәсьәләләрендә аңа тагын да активрак булу кирәк. Мәсәлән, татар теле дәресләре, татар милли мәктәпләре хәзер Советлар берлеге вакытына караганда да азрак бит.

Авыл мәктәбенә ярдәм кирәк

Рамил Сөләйманов, Аксубай районы Иске Ибрай урта мәктәбенең тарих укытучысы:
– Кечкенә авылларда мәктәпләр ябылырга тиеш түгел. Һичьюгы, башлангыч булса да калырга тиеш. Мәктәп ябылса, авыл да бетәчәк.
Мәктәпләргә капиталь ремонт ясау туктала. Элек 30 еллык мәктәпләргә капитал ремонт үткәрә иделәр, хәзер ул програм бетте. Безнең Иске Ибрай мәктәбенә 30 ел һәм капитал ремонт инде бүгеннән үк кирәк.
Мәктәпләрне финанслау мәсьәләсен дәүләт күләмендә күтәреп чыксыннар иде. Мәктәпләрнең материаль базасы бик нык искерде. Бу аеруча авыл уку йортларына кагыла.
Рамил Сөләйманов, укытучыРамил Сөләйманов, укытучы
Борынгы замандагы кебек әле һаман акбур белән язабыз. Хәтта элеп куярга Икенче дөнья  сугышы картасы да юк. Заманча технологияләр кертәбез дип сөйлиләр, ә алар яңа мультимедияле җиһазларга нигезләнеп оештырылырга тиеш.
Укытучыларга яңача түләү системасы кертелә. Хезмәттәшләрем моңардан риза түгел. Аңа Татарстан профсоюзлары да каршы чыга. Менә без икешәр фәннән БДИ (Бердәм дәүләт имтиханы) бирдерәбез, балаларны ел буена әзерлибез, ә БДИ бирдермәүче укытучылар шул ук хезмәт хакын ала. БДИ бирдерүчегә өстәмә эш күпкә арта.
Укытучы Рамил Сөләймановның Татарстан президентына гозере

Укытучыларның белемен күтәрү мәсьәләсенә килгәндә, безнең югары категорияле укытучылар өчен бу бик мөһим. Безне курсларга җибәрәләр, әмма яңалык алып кайтасы урынга үзебездән генә алырга тырышалар. Шуңа белем дәрәҗәбез күтәрелми булып чыга. Мәктәптә бер сәгать тә укытмаган укытучыларның безгә белем бирүе гаҗәп. Алар безгә нинди белем бирә алсын? Укытучыларның белемен арттыру системасын тамырдан үзгәртү кирәк. Хөкүмәт акчасын гына туздырабыз булып чыга.
Менә ул Сингапур методикасына коточкыч күп акчалар түгелә, әгәр ул акчаларны Татарстан укытучыларыннан төркем оештырып методик әсбап чыгарырга кушсалар, аны бик тиз эшлибез. Сингапур методикасын куллану өчен бит бөтен кабинетлар башыннан ахырына кадәр җиһазландырылган булырга тиеш.
Хөрмәтле укучылар! Татарстанның тиздән сайланачак президентына теләк-гозерләр туплау эшенә сез дә кушыла аласыз. Рәхим итеп безнең адреска йә шушындагы форумга языгыз.