ВО ИМЯ АЛЛАХА МИЛОСТИВОГО И МИЛОСЕРДНОГО
ﺑﺳﻡ ﺍﷲ ﺍﻟﺭﺣﻣﻥ ﺍﻟﺭﺣﻳﻡ
Аллах в переводе на русский - Бог, Господь, Всевышний

НДП ВАТАН tatar halyk firkasy. Rahim itegez!


ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО ПРЕЗИДЕНТУ РФ ПУТИНУ О ПРЕДОСТАВЛЕНИИ ЯЗЫКАМ КОРЕННЫХ НАРОДОВ РФ СТАТУСА ГОСУДАРСТВЕННЫХ ЯЗЫКОВ РФ https://irekle-syuz.blogspot.com/2015/05/blog-post_72.html

ХОРМЭТЛЕ МИЛЛЭТТЭШЛЭР ПОДДЕРЖИМ СВОЕГО ТАТАРСКОГО ПРОИЗВОДИТЕЛЯ! ПЕРЕЧЕНЬ ТАТАРСКИХ ФИРМ. СПИСОК ОТКРЫТ!

l

УЯН ТАТАР! УЯН! стихотворение

http://irekle-syuz.blogspot.ru/2015/07/blog-post_79.html

зеркало сайта https://ireklesyuzweb.wordpress.com/

Азатлык Радиосы

пятница, 19 сентября 2014 г.

О признаках фашизма, может сравним? А Макаревич

АНДРЕЙ ОРЛОВ (ОРЛУША). СТИХИ К МАРШУ МИРА

Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдин: «Бәхетле булырга теләсәк, башкаларга бәхет бүләк итә белик» (ИНТЕРВЬЮ)

http://matbugat.ru/news/?id=10283

Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдин: «Бәхетле булырга теләсәк, башкаларга бәхет бүләк итә белик» (ИНТЕРВЬЮ)

Дин кешеләре белән әңгәмә корганым юк иде әле. Шуңа, Мәхмүт хәзрәт Шәрәфетдингә сораулар биргәндә дә, ярамаган нәрсә соралмасын тагын дип, бераз шикләнеп тордым. Ә нигә нәкъ менә Мәхмүт хәзрәтме? Ул минем белгән кешем. Шуның өстенә шактый танышларым да аны бик хөрмәт итә, аңлы, белемле дин эшлеклеләренең берсе дип саный. Аннан, Мәхмүт әфәнде бик кызыклы шәхес, әңгәмәдәш.
– Үзегез белән таныштырып китсәгез иде, хәзрәт.
– Мин 1978 елны Буа шәһәрендә тудым. Шунда үстем, шунда укыдым. Мәктәпне тәмамлап, Башкортстанда Агыйдел шәһәре мәдрәсәсендә бер ел белем алганнан соң, Казанның Мөхәммәдия мәдрәсәсенә укырга кердем. Биш еллык мәдрәсәне тәмамлаганнан соң, бер ел Төркиядә укырга да насыйп булды. Дини белем алу сәяхәтенә кечкенә генә бер нокта куеп, дин өлкәсендә хезмәтемне башлап җибәрдем. Иң беренче Казанның «Мәдинә» мәчетендә Гыйльмулла хәзрәт белән бергә имам вазифаларын башкардым. Соңрак Борисково бистәсендәге «Шамил» мәчете мәхәлләсе чакыруы буенча, шушы мәчеттә имам хатип вазифасына керештем. Инде менә ун еллап шушында эшлим, имам хатип булу белән бергә Казан шәһәрендә казыйлык вазифасын да үтим.
 
– Мәхмүт әфәнде, үземне һәм кайбер танышларымны кызыксындырган бер сорау: «хәзрәт» сүзе нәрсәне аңлата? Ул берәр дәрәҗәне белдерәме? Чөнки, әйтик, зу‑ур мәдрәсә тәмамлаган, укучылары бихисап булган кеше дә хәзрәт, кичәге партком секретаре авыл мәчетенең ачкычын кулына алса, ул да хәзрәт. Бу мәсьәләгә ачыклык кертсәгез иде.
 
– Ул сүз гарәп теленнән алынган дигән фараз бар. Мәгънәсенә килгәндә, дингә зур хезмәт күрсәтеп, дан, шөһрәт казанган, хөрмәткә ия булган кеше дигәнне аңлата. Кызганычмы, аянычмы – анысын белмим, революциягә кадәр хәзрәт дигән сүзне пәйгамбәрләргә, изгеләргә һәм тарихта калган данлыклы, белемле галимнәргә мөрәҗәгать иткәндә генә кулланганнар. Ә дин юлында хезмәт итүчеләргә күбрәк имам, мулла дигән сүзләр кулланылган. Соңгы елларда, нигәдер, хәзрәт дигән сүзне бөтенесенә карата да куллана башладылар. Хәтта кайвакыт Коръән хәрефләрен дә белмәгән, «Фатыйха» сүрәсен укыганда җитмеш хата ясаучы мәчеттә сакта утырган кешеләргә дә хәзрәт дигән сүз кулланыла. Әлбәттә, бу дөрес түгел. Ишәккә ат дип әйтү белән генә ул атка әйләнми бит. Сүзне үз урынында куллану кирәк.
 
15 еллык муллалык тәҗрибәсенә таянып шуны әйтә алам, хәзрәттән хәсрәткә әйләнү бик җиңел икән. Аллаһ сакласын бу хәлдән.
 
– Теологик сораулар белән башыгызны катырмыйм, ләкин бер нәрсәне сорамый булдыра алмыйм. Әйтик, менә мин динсез кеше. Ураза тотмыйм, намаз укымыйм, хаҗга бармаган... Ислам дине буенча караганда, гонаһлы тормыш алып барам. Җирдә миллиардтан артык мөселман бар, ә, гомумән, халык саны җиде миллиардтан артык. Димәк, мин тәмугта шул калган биш миллиард ярым кеше белән бергә булачакмынмы?
 
– Ахирәттә кемнең кая эләгәчәген Аллаһы Тәгалә Үзе генә белә. Минемчә, үзеңне җәннәт әһеле дип санау, синең дөньяга карашыңны уртаклашмаган кешеләрне җәһәннәм әһелләре дип тиргәү кешенең дини фанатик һәм тупас чикле карашка ия булганлыгын күрсәтә. Кызганыч ки, шушындый тупаслык күпчелек дин ияләрендә күзәтелә.
 
– Еш кына, бигрәк тә интернетта, «бездә динне кысалар», дип язучылар очрый. Тирә‑якка карыйм. Казан Кремлендә – мәчет, авыл саен – мәчет. Соңгы елларда гына да мең ярымнан артык мәчет төзелгән, телевизорны ачам – мулла сөйли, радиода – муллалар, газета саен – дини сәхифә. Минем берничә танышым биш вакыт намазын укый, ураза тота – бер дә кысалар димиләр. Гомумән, бармы бу нәрсә, юкмы?
 
– Мөселманнарны кысалар, дигән сүз бер чиргә әйләнде бугай. Кечкенә чакта безнең авылда бер күрше малае бар иде. Бик сәер табигатьле кеше. Безнең белән бергә уйнарга килгән булып, теләсә нинди сүз әйтеп йә, булмаса, этеп-тертеп махсус котырта иде. Берсе аңа аз гына тиеп китсә дә, бөтен авылга ишетерлек итеп кычкыра-кычкыра өенә чабып кереп китә иде. Шуннан соң аның әтисе чыгып безгә күрмәгәнне күрсәтә иде. Ә теге малай исә кырыйдан көлеп шатланып, ләззәтләнеп күзәтеп тора иде. Менә бу баланың кыланмышы бүген күп мөселманнарда күзәтелә. Чебеннән фил ясау, алдан котыртып, соңыннан кыйналгач, безне кыйныйлар дип бөтен дөньяга кычкыру иң күңелсез күренешләрнең берсе. Ә бит бу хәл Аллаһның сүзенә капма‑каршы хәрәкәт итү. Изге Коръәндә: «Сезгә бер авырлык килеп кагылса, белегез, ул сезнең үзегездән», – дип язылган. Димәк, каядыр, кемдер рәнҗетелә икән, мөселман булсын, христиан булсын – аермасы юк, гаепне үзеңнән эзләргә кирәк.
 
– Сез заманында «Кабердән хәбәр» дигән диск чыгарган идегез. Шуны тыңлап тетрәнгән, дингә килмәсә дә, миһербанлырак булырга тырышкан кешеләрне беләм. Ул диск сатуда бармы әле?
 
– Әйе, ул диск сатуда бар. Шулай ук интернет челтәрендә дә тыңлап була.
 
– Танышлар дигәннән, шундыйлар да бар: үзләрен исламда дип саныйлар, акчалары да бар бугай – ел саен чит илләргә ялга йөриләр, тик хаҗга бармыйлар. Бу дөресме?
 
– Дөрес түгел.
 
– Татар авылларында әле дә мәетнең өчесен, җидесен, кырыгын, илле бер көнен, еллыгын үткәрәләр. Яңгыр келәве ясаучы авыллар да күп. Башка борынгы гадәтләр дә шактый. Бу зур гөнаһмы? Дин буенча дип әйтүем.Чөнки кайбер динчеләр бу гамәлләрне, гомумән, ширек дип саный.
 
– Әйе, өстән генә динне өйрәнгән кешеләрнең сүзләренә колак салсаң, дөньяда яшәмә дә – бүгеннән үк үлеп кабергә кереп ятарга икән дигән нәтиҗә ясап була. Чөнки надан динчеләрнең бөтен сүзләре, вәгазьләре – бусы ярамый, тегесе ярамый, харам, ширек, бидгать дигәнгә кайтып кала. Җырларга ярамый, биергә ярамый, өчесен, җидесен, кырыкларын үткәрергә ярамый, туган көн уздырырга ярамый, кыз-хатынның битен күрсәтергә ярамый һәм башкалар. Бу ярамыйлар исемлеген бик озак дәвам итәргә була. Нигә соң бу шулай дип сорау бирсәгез, җавабы бик кыска. Чөнки бу төр кешеләр өстендә наданлык хөкем сөрә. Бер аять, ике хәдис укып, бик ашыгып нәтиҗә ясыйлар.
 
– Бүген ваххабилар, сәләфиләр дип аталучылар кемнәр алар? Бик тәкъва мөселманнармы, әллә ялгыш юлдан китүчеләрме?
 
– Бу хакта күп языла, күп сөйләнә, мин ике җөмлә белән генә чикләнәм. Мөхәммәд пәйгамбәр (с.г.в.) үлгәннән соң инде икенче көнгә мөселманнар дөньясы ике олы төркемгә бүленде. Берләре үзләрен – шигыйлар, икенчеләре исә сөнни диделәр. Әмма бу ике төркемдә дә меңләгән мәктәпләр, юнәлешләр, секталар бар. Һәрбер төркем үзен дөрес дип саный һәм шуның белән бергә башка төркемнең башына сугарга тырыша.
 
– Кайбер дини татарлардан: «Миңа мөселман урыс атеист татардан якынрак» дигән сүзләр ишетергә туры килә. Моңа карашыгыз? Гомумән, әз генә булса да милләтчеме сез?
 
– Шәхсән мин үзем милләтчеләрне икегә бүләм. Берләре – тискәре, икенчеләре – позитив. Тискәре милләтчеләргә килгәндә, алар – без генә кеше, калганнар кеше түгел, хайваннар, безнең милләт кенә яшәргә, үрчергә тиеш һәм безнең милләт кенә башкалар белән идарә итәргә тиеш, дигән фикердә булучылар. Икенчеләр исә үз телләрен, үз гореф-гадәтләрен, тарихларын, борынгыдан калган әсәрләрен сөеп, хөрмәт итеп матурлык белән, күрше милләткә булган күркәм мөнәсәбәтләре белән милләтләрен сакларга тырышучылар. Мин үземне исә шушы икенче төркемгә кертер идем.
 
– Алла, Ходай, Тәңре, Бог, Яхве… Болар бар да шул ук бер Яратучы, төрле диннәр аңарга төрлечә табына гына дигән фикергә ничек карыйсыз?
 
– Әйтеп үткәнемчә, иң беренче итеп бик күп вакытымны ислам динен тирәнтен өйрәнүгә багышладым. Соңыннан исә башка диннәр белән дә кызыксынып, өстән‑өстән булса да, аларны да өйрәндем. Һәм шуны чын күңелдән әйтә алам, асылда, бөтен диннәр бер үк нәрсә турында сөйлиләр. Тик төрле сүз, төрле җөмлә, төрле тел кулланганга күрә генә аерым төсмердә. Мәсәлән, татар телендәге йөзем русча виноград, гарәпчә гыйнәп дип атала. Әмма йөземне ничек кенә атасаң да, асылда, ул йөзем булып кала. Нәрсә әйтергә теләгәнне күп кеше аңламаса да, сез аңлагансыз дип уйлыйм.
 
– Суфыйчылыкка карашыгыз? Сезнең «ВКонтакте»дагы битегездә мин еш кына Гомәр Хәйәм сүзләренә тап булам. Ул күп суфыйлар кебек шәригатькә җиңел караган дигән фикер бар. Шәраб, хатын-кызлар... Аның «Тәмуг белән оҗмах – бер җанның ике яртысы» дигән сүзләре тетрәндергеч тоела миңа.
 
– Нинди генә терминны алсак та, ул терминнарны һәрбер кеше үзенең белеменә, тәҗрибәсенә таянып аңлый. Мәсәлән, мәхәббәт дигән сүзне алыйк. Бер кеше аны җылы, кайнар, тирән бер хис иттереп күзалласа, икенчесе исә хатын‑кыз белән ир кешенең бергә ятып йоклавы дип күзаллый. Русларның, «каждый понимает по мере своей испорченности» дигәнрәк мәкальләре күп нәрсәне аңлата. Шуның кебек суфыйчылыкны да безнең җәмгыятьтә кешеләр төрлечә аңлыйлар. Гади халык суфый сүзен ишетсә, зур гына чалма бәйләгән, кулына озын гына таяк, тәсбих тоткан, тездән сакал үстергән, өйләнмәгән, гаилә кормаган, мәчеттә яисә тау куышында яшәп яткан бер кешене күзаллый. Икенчеләр, суфый дигәндә, үзләренең үлгән яки тере булган рухи остазларына табынган, ах‑вах килеп зекер әйткән, үзләренә пычаклар кадап кабергә табынган кешеләрне күзаллыйлар. Мин дә башта шулай уйлый һәм күзаллый идем. Әмма суфыйчылыкны тирәнтен өйрәнгәннән соң, күзаллауларымның берсе дә чын суфыйчылыкка туры килмәвен күрдем. Асылда, чын тәсәввуф, ягъни суфыйчылык, ул – диннең рухы, әдәп, әхлак, үзеңнең кимчелекләрең белән көрәшү, күңелеңдә булган хөсетлек, тәкәбберлек һәм башка җирәнгеч сыйфатлардан йөрәгеңне чистартырга өйрәтә. Ислам диненә һәм, гомумән, кешелек дөньясына зур хезмәтләрен керткән данлыклы мәшһүр кешеләр күбесе суфый булганнар.
 
– Гаиләгез турында берничә сүз генә әйтсәгез иде.
 
– Бер хатыным (көлә), өч балабыз бар. Башканы эзләмим, чөнки аның берсе дә дүрткә тора икән (көлә).
 
– Соңгысы итеп, дингә килергә җыенмаган, тик бу җирдә чын кеше булып яшәргә омтылган кешеләргә үз киңәшләрегезне бирсәгез иде.
 
– Шуны әйтәсе килә, адәм баласы бу дөньяга бер-берсенә сөенеч һәм шатлык бүләк итәр өчен яратылган. Шулай булгач, бәхетле булырга теләсәк, үзебез дә башкаларга бәхет бүләк итә белик. Аллаһы Тәгаләгә гыйбадәт итүнең асыл максаты да бер-береңә эчкерсез яхшылык эшләүгә нигезләнгән.
Илфак ШИҺАПОВ
Шәһри Казан 
№ |

Эпоха Золотой Орды.Археология.

Эпоха Золотой Орды.Археология.

Эпоха Золотой Орды

Эпоха Золотой Орды
В центре пентаграммы человекообразная тамга «родового дома» Бату. Монета. Медь.Чеканена в г. Булгар.
Эпоха Золотой Орды

Эпоха Золотой Орды
Золотая орда и походы монголов
Эпоха Золотой Орды
Золотая Орда в 13 веке.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Серебрянная пайцза с именем хана Абдуллы. Датируется 1362-1389 гг.
Найдена в 1845 г. в с. Грушевка Екатеринославской губернии.
Монгольская надпись уйгурским письмом: «Силою Вечного неба,милостию величества и могущества, кто указу Абдуллы не покорится, тот будет виновен, умрёт»
Зооморфное изображение на пайцзе приписывается китайскому монстру тао-те.
Эпоха Золотой Орды
Пайцза хана Абдуллы. Позолота, серебро.
 Эпоха Золотой Орды
Пайцза.Серебро.Минусинский окр.Енисейская губ.1845. 13 в  На пластине монг. квадратным письмом:»Силою Великого неба, имя Мункэ-хана да будет свято. Кто не уважит,тот погибнет, умрёт».
Эпоха Золотой Орды
Серебряная пайцза времен хана Узбека (1312-1350 гг.). Золотая Орда.
Эпоха Золотой Орды
Пайцза хана Кельдибека, 1361 г. Симферопольский клад. Серебро. ГИМ. Позолоченная уйгурская надпись: «Благодаря силе Вечных небес и помощи Великого могущества и сияния. Указ Кельдибека. Каждый, кто не будет это уважать, будет убит и умрёт»
Эпоха Золотой Орды
Серебряная пайцза времен хана Тохты (1290-1312 гг.). Золотая орда.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Селитренное городище (Сарай-Бату). Астраханская область. План из публикации В.Г. Рудакова.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Селитренное городище-раскоп. Астраханская обл.
Эпоха Золотой Орды
Раскоп на Селитренном городище («Сарай-Бату»). Остатки бани. По Э.Д. Зиливинской.
Эпоха Золотой Орды
Селитренное городище (Сарай-Бату). Раскопки могильника.
Эпоха Золотой Орды
Село Селитренное. Харабалинский р-н. Астраханская обл. Раскопки мавзолея.
Эпоха Золотой Орды
Горн для обжига керамики. Селитренное городище-столица З. Орды. Астраханская область.
Эпоха Золотой Орды
Музей — заповедник Селитренное городище. Астраханская обл,, Россия.
 Эпоха Золотой Орды
Музей — заповедник Селитренное городище. Астраханская обл.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Архитектурная майолика. Фрагмент. Сарай (Сарай-Бату, Селитренное городище), Астраханская область. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Архитектурная майолика. Фрагменты. Сарай (Сарай-Бату, Селитренное городище), Астраханская область. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Селитренное городище (Сарато — Бату) в Астраханской области. Раскопки Поволжской археологической экспедиции под руководством Г.А. Фёдорова-Давыдова.
Эпоха Золотой Орды
Керамические фигурки. Фрагмент экспозиции выставки по Золотой Орде в центре Эрмитаж-Казань.
Эпоха Золотой Орды
Селитренное городище (Сарай), Аастраханская область. Раскопки Ахтубинской экспедиции под руководством Г.А. Фёдорова-Давыдова.
Эпоха Золотой Орды
Архитектурная майолика. Фрагменты. Одна с изображением человека. Сарай (Сарай-Бату, Селитренное городище), Астраханская область. По Г.А. Фёдорову-
Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Поливная чаша с подглазурной росписью. Фрагмент склеены, белая догипсовка по карям. Сарай (Сарай-Бату, Селитренное городище), Астраханская обл. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Городище Селитренное («Сарай-Бату»). Северный склон бугра Кучугуры. Стеклянные изделия и отходы мастерской. Астраханская обл.Поволжская экспедиция АН СССР.Начальник экспедиции А.П. Смирнов, зам. Г.А. Фёдоров -Давыдов. По публикации Л.Л. Галкина.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Царёвское городище. По Г.А. Фёдорову-Давыдову и др.
Эпоха Золотой Орды
Так называемая «Корона Джанибека».
Эпоха Золотой Орды
Новый Сарай (Сарай-Берке, Царёвское городище), Волгоградская область. Мозаика. Фрагмент. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Мозаика. Фрагмент. Новый Сарай (Сарай-Берке, Царёвское городище), Волгоградская область. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Поливная чаща с подглазурной росписью. Новый Сарай (Сарай-Берке, Царёвское городище), Волгоградская обл. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Чаша с двумя ручками в виде водных драконов. Золото. Раскопки А.В. Терещенко 1848 г. Государственный Эрмитаж. Улус Джучи. 13 — начало 14 в. Царёвское городище (Сарай ал-Джедид).
Эпоха Золотой Орды
Изразец с персидскими стихами. Новый Сарай (Сарай Берке, Царевское городище), Волгоградская область. По Г.А. Фёдорову -Давыдову. 14 в. Эрмитаж.
Эпоха Золотой Орды
Царёвское городище. Астральный амулет. Материал бронза. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Новый Сарай (Сарай- Берке, Царёвское городище), Волгоградская область. Поливной сосуд с надглазурной росписью. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
 Поливная чаша с подглазурной росписью. Новый Сарай (Сарай Берке, Царёвское городище), Волгоградская обл. По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Царёвское городище. По Г.А. Фёдорову-Давыдову и др.
Эпоха Золотой Орды
Царёвское городище. По Г.А. Фёдорову-Давыдову и др.
Эпоха Золотой Орды
Водянское городище. По А.Г. Мухамадиеву.
Эпоха Золотой Орды
Водянское городище по А.Г. Мухамадиеву.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
С. Красный Яр. Астраханская обл. Выставка — презентация «Парчовый золотоордынский халат 13 века». ГИМ. г. Москва. Руководитель проекта Т.Г. Игумнова.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Кошель из погребения в кургане 8. Село Усть — Курдюм, Саратовский р-н, Саратовская обл. Хранится в Саратовском областном музее краеведения. Раскопки И.В. Синицына. Рисунок из публикации Н.Н. Афонькова.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Сосуд с персидской надписью. З. Орда. 14 в.
Эпоха Золотой Орды
Сфероконусы. Фрагмент экспозиции Саратовского областного музея краеведения.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
 Золотоордынская поливная керамика 14 в. из Золото-Ордынских городов Крыма и Поволжья. Каталог выставки Эрмитаж-Казань.
Эпоха Золотой Орды
Предметы из стекла. Фрагмент экспозийии выставки по Золотой Орде в центре Эрмитаж-Казань.
Эпоха Золотой Орды
Фрагмент экспозиции выставки по Золотой Орде вцентре Эрмитаж-Казань.
Эпоха Золотой Орды
Фрагмент экспозиции выставки по Золотой Орде в центре Эрмитаж-Казаь.
Эпоха Золотой Орды
Водянское городище. По А.Г. Мухамадиеву.
Эпоха Золотой Орды
Сарай-Бату (Селитренное) и Сарай-Берке (Царёвское). По А.С. Воскресенскому.
Эпоха Золотой Орды
Золотая Орда. ГИМ
Эпоха Золотой Орды
Городище Жайык. Золотая Орда. г. Уральск. Западно-Казахстанская область.
Эпоха Золотой Орды
По Г.А. Фёдорову-Давыдову.
Эпоха Золотой Орды
Из заметки Л.Л. Галкина: «Стеклянный медальон-амулет с поселения Ак-Тобе».
Эпоха Золотой Орды
Золотоордынские памятники с находками русских вещей. По М.Д. Полубояриновой.
Эпоха Золотой Орды
По Надежде Гавриловой
Эпоха Золотой Орды
Нагрудная иконка
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Иконка с изображением пешего Святого Георгия в доспехе, с копьём и щитом. Бронза, литьё, чеканка. Поселение в урочище Мошаик (г. Астрахань). Раскопки Г.А. Фёдорова-Давыдова.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
«Олень-Колодезь» (по К.Ю. Ефимову).
Эпоха Золотой Орды
«Олень-Колодезь» (по К.Ю. Ефимову)
Эпоха Золотой Орды
 Эпоха Золотой Орды
Выставка по Золотой Орде в центре Эрмитаж-Казань. Щит.
Эпоха Золотой Орды
Золотоордынская керамика. Государственный исторический музей. Москва.
Эпоха Золотой Орды
Хумы (Золотая орда) и «каменная баба»в старой экспозиции СОМК. Фото Д.С. Худякова середины 1970-х годов.
Эпоха Золотой Орды
Хум. Золотая Орда. Выставка в Саратовском областном музее краеведения.
Эпоха Золотой Орды
Клеймо на хуме с надписью арабскими буквами написано: Ананд, сын Саркиса . Н.Поволжье. Золотая Орда. Середина 14 в.Хум экспонируется в СОМК.
Эпоха Золотой Орды
 Зеркало. Арабская благожелательная надпись:»Благословение, счастье, радость, благополучие, приветствие, восторженность, здоровье, сила, мощь, помощь, прямота и долгая жизнь владельцу». Гон: лев-олень, собака-заяц.
Эпоха Золотой Орды
Письмо на бересте.Энгельский р-н Сарат. обл. с. Подгорное. Золотая Орда.
Эпоха Золотой Орды
С. Подгорное, Энгельсский р-н, Саратовская область. Фрагментр рукописи на бересте. Энгельсский краеведческий музей.
Эпоха Золотой Орды
Костяное писало и бронзовая чашечка из погребения писца. Золотая Орда. с. Подгорное. Энгельсский р-н, Саратовская обл. Энгельсский краеведческий музей. Из статьи Н.М. Малова,С.А. Пилипенко,О.В. Сергеевой
Эпоха Золотой Орды
Женская одежда. Реконструкция. З. Орда.
Эпоха Золотой Орды
Мужская одежда. Реконструкция. З. Орда.
Эпоха Золотой Орды
  Эпоха Золотой Орды
Тамерлан — реконструкция М.М. Герасимова
Эпоха Золотой Орды
Средневековые материалы Алексеевского городища
Эпоха Золотой Орды
Наконечник коптя, коса, резак. Железо. 14 век. Эпоха Золотой Орды. Деревня Средняя Липовка, Кузнецкий уезд, Саратовская губерния.
Эпоха Золотой Орды
Вещи из Кузнецкого у, Саратовкой губ: Топор, цепь, замок- с. Средняя Липовка. Ядро — с. Сюзюм. Обрывок колчюги 13-14 вв.- с. Неклюдовка.
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Страница из половецко-латинско-персидско-немецкого словаря «Кодекс Куманикус»
Эпоха Золотой Орды
 Эпоха Золотой Орды
Джучидские монеты
Эпоха Золотой Орды
 Эпоха Золотой Орды
ляшка с золотоордынского пояса из с.Мариенталь (П.Д.Рау).
Эпоха Золотой Орды
Джучидские монеты времени хана Джанибека с изображением двуглавого орла. Из статьи Л.Л. Галкина, 1978 г.
Эпоха Золотой Орды
Золотоордынские монеты и находки с Увекского городища
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Эпоха Золотой Орды
Джучидские монеты по каталогу Ю.Е. Пырсова