ВО ИМЯ АЛЛАХА МИЛОСТИВОГО И МИЛОСЕРДНОГО
ﺑﺳﻡ ﺍﷲ ﺍﻟﺭﺣﻣﻥ ﺍﻟﺭﺣﻳﻡ
Аллах в переводе на русский - Бог, Господь, Всевышний

НДП ВАТАН tatar halyk firkasy. Rahim itegez!


ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО ПРЕЗИДЕНТУ РФ ПУТИНУ О ПРЕДОСТАВЛЕНИИ ЯЗЫКАМ КОРЕННЫХ НАРОДОВ РФ СТАТУСА ГОСУДАРСТВЕННЫХ ЯЗЫКОВ РФ https://irekle-syuz.blogspot.com/2015/05/blog-post_72.html

ХОРМЭТЛЕ МИЛЛЭТТЭШЛЭР ПОДДЕРЖИМ СВОЕГО ТАТАРСКОГО ПРОИЗВОДИТЕЛЯ! ПЕРЕЧЕНЬ ТАТАРСКИХ ФИРМ. СПИСОК ОТКРЫТ!

l

УЯН ТАТАР! УЯН! стихотворение

http://irekle-syuz.blogspot.ru/2015/07/blog-post_79.html

зеркало сайта https://ireklesyuzweb.wordpress.com/

Азатлык Радиосы

воскресенье, 5 мая 2013 г.

Мишәрләр – генетик яктан лидерлар by Fauziya Bayramova


Мишәрләр – генетик яктан лидерлар


by Fauziya Bayramova (Заметки) on 4 мая 2013 г. в 23:56

   ("Мишәр иле" язмасының ахыры.)

 ...Моңа нәрсә әйтәсең инде? Хәзер Уфада “Дөньябашкортлардан башланган” дип китап язучылар бар, урыслар үзләренең котыптарафында инде 25 мең ел яшәүләре турында фәнни хезмәтләр язалар. Менә хәзермукшылар да үзләрен борынгы арий халкы дип күрсәтә башлады. Хәтерләсәгез, моңакадәр бу фикерне алман халкына карата Гитлер әйткән иде. Бу музейны төзүчеләрнеңфикере буенча, бортаслар бирегә Иран тарафыннан килгәннәр икән, шулай булгач,алар фарсы телле булырга тиеш бит инде! Әмма узган гасырларның бер генә галимедә аларны фарсы телле, дип язмый, киресенчә, бортасларның төрки кавем икәнлегенассызыклый. Имеш, бортаслар бирегә ислам диненнән качып килгәннәр икән, алайбулгач, нигә алар биредә ислам динен кабул иткән соң? Күп галимнәрнең язуынча,бортаслар мөселман булган бит! Әмма бу музейны төзүчеләр бөтен көчләрен куепбортаслардан мәҗүси ясамакчы булалар, аннан “пылт” итеп мукшылыкка килепчыгалар. Нәтиҗәдә, бүгенге мукшы-мордвалар тарихи арий халкыннан килеп чыкканбула.
   Бу музейны төзүчеләр моның шулай икәненә чынкүңелдән ышана, ул гына да түгел,башкаларны, хәтта галимнәрне дә шуңа ышандырырга тырыша. Соңгы вакытта тарихчыБелорыбкин да шушылар тәэсиренә бирелгән булырга тиеш, ул биредә төпконсультант булып тора. Музейның ачылышына Пензадан, Саранскидан мукшы галимнәренең,язучыларның, журналистларның килүе, хакимиятнең бу тема белән ныклап кызыксынуыкүп нәрсә аңлата. Димәк, мукшыларга арий булу бик охшый, алар бортас тарихынүзләренеке итеп кабул итәргә әзер, дигән сүз. Дөрес, һәр халык үзенең тамырларынбарлый, тарихта үз урынын табарга тырыша, әмма бу башкалар исәбенә булырга тиештүгел бит!
   “Буртасы переместились в Посурье в VII в.,предположительно,в результате распада Тюркского каганата, - дип язып калдырган милләттәшебез Назиф Гилдеев. –Буртасы, как их соседи булгары, были данниками хазарскогокаганата, после падения которого (около 980 г.) возникло независимое Буртасскоекняжество с центром в городе Буртас (ныне Юловское городище, в 6 км. насеверо-востоке от Пензы). Еще во времена хазарского владычества часть буртасовприняла ислам… Центром буртасских укреплений в Примокшанье становится Наровчатскоегородище. С XI в. набуртасских землях усиливается влияние кипчаков.» (Гильдеев Н.А. Татары Пензенского края. –Москва, 2008, стр.18-19.)
   Күрәсез, татарлар язган китапларда бар даачык, анда бернинди арийлар да, брахманнар да юк, тарихта билгеле дәүләтләр һәмислам динен кабул иткән бортаслар бар. Паршуткиннанаермалы буларак, Гилдеев бортасларның башкаласы итеп Юлау шәһәрен күрсәтә, әПаршуткин аны Наровчатта булган, дип бара. Гилдеев фикеренчә, бортасларныңНаровчатта хәрби ныгытмалары гына булган. Дөресен әйткәндә, бортасларныңбашкаласы әле хәзер дә төгәл ачыкланмаган, бу хакта һәр галим үз фикерен әйтә.
  Виктор Паршуткинның бу темага үз сайты да бар, ул “Буртасы – затерянные во времени”дип атала. Мин аны да ачып карадым – шул ук арийлар, брахманнар һәм мукшылар...Әлбәттә, тарихчылар моны җитдигә алмаячак, бу чираттагы бер саташу булыпкалачак, чөнки тарих күптән бүленеп беткән инде, монда һәркемнең үз урыны бар.Син үзеңне һәм милләтеңне күктән төшкән чит планета вәкилләре, дип тә игъланитә аласың, әмма моннан үзеңә дә, милләтеңә дә файда булмаячак, ә көлүобъектына әйләнүең бик мөмкин. Казахлар шундыйрак фильм төшергәннәр иде, анда җиршарын казах ханнары аяк астына китереп салу күренеше бар. Моңа җавап итеп,Америкада казахлардан көлеп, икенче фильм төшерделәр, Назарбаев аны хәттаКазахстанда күрсәтүдән тыйды. Бәлки шуңа күрәдер, Пенза өлкәсендә һәмМордовиядә яшәүче мишәр-татарлар бортас темасы белән бик мавыкмыйлар, һәрхәлдә,узган гасырларның бөтен тарихчылары бер авыздан бортасларны“төрки-мөселманнар”, дип язып калдырсалар да! Бу яктагы мишәрләр “Без –татарлар!” дип ыжгырып торалар, “Безне мишәр дип атауларын беренче тапкырКазанда ишеттек”, дип үпкә белдерәләр. Әйе, бу мишәрләр – чын татарлар, әммабортас-мишәр тарихыннан да баш тартырга ярамый, бу безгә үзебезнең биредә төпхалык булуыбызны исбатларга кирәк булырга мөмкин.
   Индебу яктагы татар авыллары турында да бераз мәгълүмат биреп үтик. Пенза өлкәсендәбарлыгы 47 татар авылы бар, алар 15 районда таралып урнашкан, күпчелеге Каменка, Городище, Кузнецки, Неверкино,Сосновобор районнарына туры килә. 2002 ел халык саны алу нәтиҗәләре буенча,Пенза өлкәсендә барлыгы 86 мең 800 татар яши икән, бу – барлык халыкның 6,4процентын тәшкил итә. Бүгенге көндә егермедән артык авылда татар теле предметбуларак укытыла. Пенза өлкәсендәге татар авылларында Урта Әләзән кебек ун меңкеше яшәгән бик зурлары да, Кикин, Татар Кынадысы авылы кебек уртачалары да,Татар Пәндәлгесе кебек бетеп ятканнары да бар. Мин 2005 елның август аендаюгарыда саналган авылларда булдым, бу хакта “Мишәр Йорты” дип аталган мәкаләмдәязып чыккан идем. (Фәүзия Бәйрәмова. Алтын Урдам – Алтын җирем. – Казан, 2006, 52-124битләр.) Миннән тыш та, Пенза өлкәсендәге татар авыллары тарихы җирлеавторлар тарафыннан шактый яктыртылды, менә аларның кайберләре:

   Кадир Акъегет. Пенза татарлары. – Казан,2001;
   Кадир Акъегет. Алты авыл. – Казан, 2010;
   Р.Т.Марданов, Н.Б.Китаева. Средняя Елюзань.– Казань, 2006;
   Гильдеев Н.А. Татары Пензенского края. –Москва, 2008;
   И.М.Ишкин. Кутеевщина. – Пенза, 2008;
   З.А.Абузяров. Алеево. – Москва, 2009.

   Букитапларның барысы да җирле тарихны нык өйрәнеп, архивларда утырып, зур көчкуеп язылган, авторларга моның өчен рәхмәт әйтергә кирәк. Боларга өстәп, Казангалимнәре Ф.С.Баязитова, Р.Г.Мөхәммәдованың татар-мишәрләргә кагылышлыфәнни хезмәтләрен, китапларын да әйтеп үтәргә кирәк, чөнки аларда да Пензатөбәгендәге милләттәшләребезнең тел үзенчәлекләре, халык авыз иҗаты һәм тарихышактый киң яктыртылган. Мин үзем исә КадирАкъегетнең китапларын аерып күрсәтер идем, алар татар телендә язылу беләнбергә, архив материалларына бай булуы, милли сәясәт күзлегеннән чыгып язылуыбелән  дә кыйммәтле. Югарыда телгәалынган саллы китапларны бастырып чыгарырга мишәрләрнең үз араларыннанхимаячы-спонсорлары да табылган, монысы да куанычлы хәл.
   Алайда, Пенза төбәге турындагы китапларны укыганда, бөтенесендә бер җитешсезлеккүзгә ташлана – алар, урыс чыганакларына таянып, бу яклардагы татар авылларыныңтарихын 17-18 гасыр белән генә чиклиләр. Ягъни, урыс архивларында бу татаравылы кайсы елдан искә алына – тарих та шул чордан исәпләнә башлый. Безгәкалса, бу – тамырдан ялгыш фикер, чөнки урыслар татарларны басып алганнан соңгына аларны исәпкә ала башлыйлар һәм архив документларында теркәп калдыралар,әмма бу бит элек монда авыл булмаган яки татарлар яшәмәгән, дигән сүз түгел!
   Безнеңфикеребезчә, мишәр-татарлар биредә бортас чорында да, болгар чорында да, АлтынУрда чорында да яшәгән һәм бүген дә шушы туфракта яшәүләрен дәвам итәләр. 17-18гасырларда мишәр морзаларына һәм йомышлы татарларга патша хөкүмәте тарафыннанбу якларда җир бирелгәннән соң гына биредә татар авыллары барлыкка килә, дигәнсүз дә бик үк дөрес түгел, чөнки морза үзе белән авыл халкын алып килмәгән,киресенчә, аларны җирләре-ниләре белән алган. Көчләп чукындыру чорларында дататар авыллары юкка чыкмаган, бер өлеше христиан динен кабул иткән, бер өлешеислам динендә калган, Урал-Себер якларына, нигездә, аксөяк морзалар чыгыпкиткән, гади халык калган. 20 гасыр башында ислам диненә бераз ирек килгәч,Пенза төбәгендә дә меңләгән керәшен татары яңадан исламга кайта һәм аларбүгенге көнгәчә мөселман-татар булып шушы авылларда яшәп яталар.
   Минбу язмамда Пенза өлкәсендәге бөтен татар авылларына анализ ясарга, бәя бирергәҗыенмыйм, ул мөмкин эш тә түгел. Алай да, үзем булган бер татар авылы турындаязып, бу бүлеккә йомгак ясыйсым килә. Пензадан 100 чакрымнар ераклыкта,Мәскәү-Тамбов юлы өстендә, Белинский районында бердәнбер татар авылы бар, ул – Качкару авылы. Дөрес, аны рәсмимәгълүматлардаКутеево, дип тәйөртәләр, халык телендә Кыти Иле,дигән атамасы да бар, әмма минем үземә Качкару сүзе охшый һәм мин бу авылнышулай дип атармын. Авыл бик матур җиргә урнашкан, тау битеннән генә урманбашланып китә, үзенә күрә чишмә-сулары да бар. Күршедә генә урысларныңтаралып-бетеп ята торган Аргамак, Сулак, Урыс Качкаруы авыллары, кайчандырбиредә дә татарлар яшәгән булырга тиеш, борынгы табылдыклар шул турыда сөйли.
   Качкаруавылы заманында бик көчле күмәк хуҗалык үзәге булган, ул әле дә аягында ныкбасып тора. Авылда меңнән артык кеше яши, урта мәктәп, ике мәчет, мәдәниятсарае, медпункт, почта, шәхси кибетләр бар. Мин мәктәптә - укытучылар һәмбалалар белән, ә мәчеттә дин әһелләре, авыл агайлары белән очраштым. Мәктәптә94 бала укый икән, татар теле атнага 2-3 сәгать керә. Мин балаларга татартарихы, бигрәк тә биредән ерак булмаган Наровчат каласы, анда Алтын Урдаханнары яшәве, милләтебезнең бөек мәдәнияте турында сөйләдем. Кызганыч, бубалаларның Наровчатта булганары юк икән, алар бу тарих турында беренче тапкыришетәләр булып чыкты. “Сез – бу бөек тарихны дәвам итүчеләр,авылыгыздан дистәләгән югары дәрәҗәдәге хәрбиләрнең, хакимият җитәкчеләренең,эшмәкәрләрнең чыгуы да шул турыда сөйли, - дидем мин. – Шушы тарихны өйрәнегез, үзегезнең нәсел шәҗәрәләрен белегез, шушыбөек тарихка лаек булыгыз!”
   Очрашубарышында укытучылар кайбер дәреслекләр җитмәвен әйткәнәр иде, шушы авылданчыккан эшмәкәр, Пенза өлкәсендә татар милли хәрәкәте җитәкчеләрең берсе Әбүбәкер әфәнде Акжигитовсоңыннан үзе мәктәпкә бу китапларны табып кайтарды. Шунысында әйтергә кирәк, Бәкер әфәнде туган авылында үз акчасына искиткеч гүзәл Җәмигъмәчет торгызып куйган, ул нәфис яшькелт нурлары белән төнлә дә авылны яктыртыптора. Элек биредә хакимият бинасы булган, хуҗалык таралгач, аны милләтфайдасына куллана башлаганнар. Ике катлы бу бинада зур намаз уку залы да, музей,китапханә, мәдрәсә өчен бүлмәләр дә, мәет күмү, башка дини йолалар белән бәйлечараларны уздыру өчен дә мөмкинлекләр бар. Минем белән очрашуга махсус җыелганавыл агайлары белән без дин турында да, милләт турында да, бүгенге сәясивәзгыять, татар тарихы турында да иркенләп сөйләштек. Заманында җаваплы эшләрдәэшләгән авыл абзыйлары, мәчет картлары бар нәрсәдән дә хәбәрдар, алар беләннинди темага да сөйләшеп була иде. Мин алардан авыл, аның узган тарихы һәмбүгенге хәле турында шактый мәгълүматалдым, моның өчен ветераннар советы рәисе Әнвәр абый Дубинга, мәчет муллалары Шаһиазан хәзрәт Үзбәковка, Карибулла хәзрәт Сукыркаевказур рәхмәтләремне әйтәм!
  Качкару авылында бүгенгесе көндә ике мәчет эшләп тора, ә заманында алар7 булган! Гомумән, бу авыл элек-электән тирә-юньдә иң зур авыллардан саналган, үзенең гыйлемлелеге, затлы кешеләре белән дантоткан. Хәер, тарихка “Алты авыл” дип кереп калган бу татар авыллары барысы да зуртарихлы, мәдәни һәм дини авыллар булган, бу турыда тарихи чыганаклар сөйләптора. Кадир Акъегетнең югарыда телгә алынган “Алты авыл” дип аталган китабыннанкүренгәнчә, авыл 18 гасыр башында барлыкка килгән: “Авыл 1700 елларда верхнеломов йомышлы татарлары Араслан Полкаевкаиптәшләре белән бирелгән җирләрдә урнашкан. Авыл 1718 елга кадәр булган инде”,- дип яза ул Мәскәү архивы документларына таянып. (Күрсәтелгән хезмәт, 95 бит.)Качкару турында китап язган икенче бер автор – Идрис Ишкин бу авылны 1700елларга кадәр үк булган, дип бара, ул исә Пенза архивында табылгандокументларга нигезләнә. Безнең фикеребезчә, авыл тагы да борынгырак булыргатиеш, ул шушы тирәдәге бортас-мишәр калаларының бер кыйпылчыгы һәм дәвамыбулырга охшаган.
  Кадир Акъегет тапкан ревизияматериалларыннан күренгәнчә, 1723елда Качкару-Кутеев авылында инде 343 ир- ат булган, 1745 елда бу сан – 404, 1762дә - 435,1795 елда – 540 ир-ат, 540 хатын-кыз, ә инде 1805 елда 708 ир-ат, 766 хатын-кызяшәгәнлеге билгеле була. Бу – бик зур саннар, ул чакта өяз шәһәрләрендә дәхалык саны 2-3 меңнән артмаган. Авыл хәлле булган, әйтик, 1864 елда биредә “4 мәчет, 1 икмәк кибете, 3 ярма тегермәне, 2тимерчелек, 5 җил тегермәне эшләгән”. (Кадир Акъегет, күрсәтелгән хезмәт, 95 бит.)Авылда берничә гаилә чукындырылган татарлар булганлыгын да әйтеп үтәргә кирәк,узган гасыр башында алар барысы да яңадан ислам диненә кайткан.
   Буавыл элек-электән үзенең затлы кешеләре, морза-дворяннары белән дә данлыклы.Әйтик, узган гасырларда биредә морзалардан Дашковлар,Избяковлар, Дулатовлар, Үтәшевлар, Бигловлар, Ишмәмәтовлар,Куликеевлар,Кулалаевлар, Акжигитовлар, Үзбәковлар,  Макуловларяшәгәнлеге билгеле,аларның нәселләре биредә бүген дә дәвам итә. Авылдашлары  Төркиядә генерал дәрәҗәсенә җиткән Шакир-паша белән дә бик горурланалар.Качкаруда туып-үскән МөхәммәтшакирЯваевРәсәй хәрби хезмәтенә алынгач, 1877-1878 елгы урыс-төрек сугышындакатнашырга мәҗбүр була. Биредә ул төрекләргә әсир төшә, берничә ай Төркиязинданнарында ятарга  мәҗбүр була. Әммабу татар егетенең динилеген, гыйлем иясе булуын, берничә төрле чит телдәсөйләшүен белгәч, төрекләр Мөхәммәтшакирны азат итәләр. Ул Төркия гаскәрендәхезмәт итә башлый, үзенең егетлеге, булганлыгы сәбәпле, генерал дәрәҗәсенәкадәр ирешә. Әмма ул Россиягә башка әйләнеп кайтмый инде, туган авылында калгангаиләсен дә башка күрә алмый. Качкаруда һәм Кикин авылында бүген дә легендарШакир-пашаның нәселе яши, туганнары шушында күмелгән...
  Шакир-пашадан кала да, Качкарудан югары дәрәҗәле күп хәрбиләр,хокукчылар чыккан, бу үзе үк авылның гаскәри традицияләре барлыгын, үткән заманнарда даигенчелек-малчылык белән генә шөгыльләнмәвен күрсәтә. Бүгенге көндә бу авылданчыккан полковниклар гына да дистәдән артык, менә аларның кайберләре: полковниклар Байкин Рәшит, Масаутов Равил,Үзбәков ВильданСафиулла улыЮсеевКарибулла, Юсеев Нәсибулла, Яваев Карибулла,подполковниклар Дубин Илнур, Яваев Абдулла, Алмаев Әнвәр, болардан тыш,Россия Федерациясенең генераль прокурор урынбасары Үзбәков Вильдан Сөләйманулы, галимнәр Кайбелев Наил, Акжигитова Надирә, Акжигитов Якуб һәмбашкалар, һәм башкалар... Моңа Качкаруда туып та, хәзер Рәсәйнең төрлетөбәкләрендә яшәүче эшмәкәрләрне, бүгенге көндә авылның үзендә хезмәт итүчеләрнедә  өстәсәң, бер татар авылының дөньяга күпме акыл иясе һәм талантлар биргәненә гаҗәпләнәсең…
  Пенза өлкәсенең һәр татар авылы турында менә шундый җылы сүзләр язаргамөмкин булыр иде, болар буш урында барлыкка килгән авыллар түгел, һәм болар бушкаяшәп ятмыйлар. Бу татар авылларында дин дә, тел дә, яхшы милли гадәтләребез дәсакланып калган, Аллага шөкер! Бортас башкаласы Юлауның, Алтын Урда башкаласыНаровчатның  мишәр-татар нәселен, телен,динен, традицияләрен менә шушы авыллар саклый, алар киләчәкккә алып бара. Мишәрфольклоры, мишәр милли киемнәретурында аерым зур хезмәтләр язарга булыр иде, аларда шул хәтле тирән борынгылык чагыла!Озын, борынгы мишәр җырлары – алар кара урман төпкелләреннән ыңгырашып,сулкылдап чыккан өнне хәтерләтә, аның, милләт тормышы кебек, башы да, ахыры даюк... Бөтен тарих шушында... Аны тыңлый һәм аңлый       белергә генә кирәк...

                        Мишәрләр – генетик яктан лидерлар

   Менә бу хезмәткәнокта куяр вакыт та җитеп килә...
   Минаны бик яратып, шул ук вакытта шактый озак яздым. Чөнки мишәрләр турындаматериалым күп, фикер-хисләр ургып тора, болар турында укыганны, күргәнне,белгәнне бер язмага гына сыйдырып бетереп булмый, ә барысын да әйтәсе килә! Шуңакүрә мин колачлап бетерә алмаганны колачламыйча, хәзергә бу циклдан беренчеязмамны – “Мишәр Иле” тарихи очеркынчыгара торырга булдым. Хәер, моңа кадәр минем бу темага “Мишәр Йорты” дип аталган тарихи очеркым басылып чыккан идеинде, әмма бу юлы мин географик яктан колачымны тагы да киңәйттем, мишәрләрнеңтарихи үзәгенә - Темников якларына ук барып чыктым һәм шушы хезмәтемне яздым.
   Әйе,мин бу сәфәремнән баеп кайттым – мишәр-татарларыбыз турында дөнья кадәр яңа мәгълүмат белдем, материалтупладым, әлләни кадәр яңа дуслар таптым, яңа кешеләр белән очраштым, киләчәккәяңа планнар корып кайттым. Хыялымда – Үзбәк хан турында берәр күләмле әсәр язу,моның өчен миндә материал шактый, хиссиятләр көчле, вакыт табып, тәвәккәлләргәгенә кирәк.  Кызганычка каршы, безнеңАлтын Урда ханнары турында әсәрләребез юк дәрәҗәсендә, без узганнарыбызны да,бүгенгебезне дә зурлап күрсәтә белмибез. Дөресрәге, шундый бай тарихның, шундыйбөек шәхесләрнең кадерен белмибез.
   Бусәфәремнән соң һәм бу хезмәтемнән үзем ясаган кыскача нәтиҗә шушылар булды:

   - Фәндә “төмән татарлары” дип йөртелгәнмишәрләр – алар бу якларда төп халык, аларның тамырлары бик борынгы заманнарга– бортас, хәзәр, кыпчак, болгар чорларына барып тоташа, мишәрләр – шуларныңдәвамчылары, алар бүген татар атамасын зур горурлык белән йөртәләр;
   - Мишәрләрнең заманында үз мөстәкыйльдәүләтләре булган, алар хәзәр, болгар, Алтын Урда дәүләте составларына үзбәйсезлекләре өчен сугышта җиңелгәннән соң гына кергәннәр. Мишәрләрнең русдәүләте составында татар иленә яу чабулары, Казанны алуда катнашулары – гомуммилләтфаҗигасы, алар моның өчен гомер буе җаннары һәм маллары белән түләгәннәр;
   - Мишәрләр – нәселдән килгән хакимдарлар,ягъни, генетик яктан лидерлар, алар арасыннан милли юлбашчылар, көчлегаскәриләр, зур байлар чыккан, бу традицияләр бүген дә дәвам итә. Әгәр бүгенгекөндә мишәрләрнең үз бәйсез дәүләтләре булса, алар дөньяны таң калдырып, җирдәҗәннәт төзерләр иде, шундый булдыклы халык!
    - Мишәр тарихы алга таба да аерым өйрәнүнесорый, моны татарны бүлгәләү дип карарга ярамый, киресенчә, татар тарихын тагыда баету, данлау һәм зурлау дип кабул итәргә кирәк, чөнки мишәрләр беркайчан дататарлыктан баш тартмыйлар, милләтебезнең башында торалар.

   Миңабу сәфәремдә тарихи урыннарга бару, архивларда һәм музейларда эшләү, халыкбелән очрашулар өчен бөтен шартларын тудырган милләттәшләрем, дин кардәшләрем –МордовияРеспубликасы мөфтие Рәшит хәзрәт Халиковка, Пенза өлкәсе татарларының “Якташлар”оешмасы рәис урынбасары, “Кагау” сату-алу комплексы директоры Әбүбәкер әфәндеАкжигитовка, шулай укҗирле тарихчылар, Саранскидан – Ирек Биккиннинга, Пензадан Кадир Акъегеткә, Саранскидан миңа ярдәм иткән Мөслимәһәм Ләйлә сеңелләремә, Пензадан Искәндәр әфәндегә, Равил энемә, миңа бу сәфәрем барышында ярдәмче булганбарлык кешеләргә зур рәхмәтләремне әйтәм! Милләтебезгә алга таба да бергәләпхезмәт итик, халкыбызга тарихи хакыйкатьне җиткерик!


                                   Фәүзия Бәйрәмова,
                    язучы, тарих фәннәре кандидаты,
             Татар халкының Милли Мәҗлесрәисе.

               2010 ел, сентябрь-декабрь айлары.

  
  
  
    
    
  
  
  
  
  
Городище-Юлау мәчете. Фәүзия Бәйрәмова фотосы. 19 октябрь, 2010 ел.
Городище мәчете янында: Уңда - Урта Әләзәннән танылган эшмәкәр, татарларның милли лидерларыннан берсе Кязым Дибердеев, язучы-тарихчы Фәүзия Бәйрәмова һәм төбәк тарихчысы Кадир Акъегет. 19.10.10.
Кязым Дибердеев һәм Кадир Акъегет.
Городище музееның директоры белән...
Төбәк тарихчысы Кадир Акъегет һәм язучы-тарихчы Фәүзия Бәйрәмова Наровчатта, язучы Александр Купринның музей-йорты янында. 20.10.10.
Наровчат янында мукшыларның шәхси музее...
Пенза өлкәсе татарларының милли-мәдәни автономиясе рәисе, эшмәкәр Бәкер Акъегет. 19.02.12. Пенза вокзалында.
Качкару авылы мәчете...
Качкару авылы мәчете. Фәүзия Бәйрәмова фотосы. 20.02.12.
Качкару мәктәбендә очрашудан соң... 20.02.12.
Кикин авылы мәчете янында. 20.02.12.
Кикин мәчетендә...
2012-2013 елларда Пенза өлкәсенә сәяхәтем тәмам...

МИТИНГ НА БОЛОТНОЙ ПЛОЩАДИ 6 МАЯ 2013Г г.МОСКВА



Ниже публикуется схема проведения митинга на Болотной 6 мая. Сбор начнется в 6 часов вечера, а сам митинг откроется в7. На Болотную легче всего попасть со станций метро Новокузнецкая и Третьяковская, а далее идти в сторону центра соответственно по Пятницкой и Большой Ордынке. Можно также двигаться от Боровицкой через Каменный мост.
В принципе у нас все готово. Завтра последнее заседание по подготовке. Еще раз обращаюсь в первую очередь к тем, кто поддерживает, но прийти не может. Вы можете помочь делу освобождения, перечислив средства на кошелек Романовой в системе «Яндекс–деньги» 410011232431933.
6 мая в 6 вечера увидимся на Болотной.
Дорогие друзья, товарищи! Граждане России!

6 мая 2012 года на Болотной площади в Москве ОМОНом был жестоко разогнан мирный, согласованный митинг.

Прошел всего год, но эта дата уже стала символом. Символом гражданской зрелости, патриотизма и мужества граждан нашей страны, вставших на защиту своих прав, и, одновременно, символом насилия, произвола и беззакония властей.

Сегодня 16 участников того митинга находятся за решеткой, многие из них – уже почти год. 11 человек – под домашним арестом, подпиской о невыезде или были вынуждены покинуть Родину. Все они оказались жертвами запланированной провокации со стороны властей и полиции. Доказательства их вины в материалах следствия отсутствуют. Обвинения часто основаны только на показаниях полицейских, появившихся в деле спустя месяцы. Фабрикация «Болотного дела» очевидна всем. Многих «узников 6 мая» ожидают приговоры с длительными сроками тюремного заключения, поскольку справедливого суда в России нет — власть, сама нарушающая закон, уничтожила правосудие в нашей стране.

В годовщину событий на Болотной 6 мая 2013 года мы выйдем не только, чтобы поддержать Сергея Удальцова, Леонида Развозжаева, Дениса Луцкевича, Сергея Кривова, Леонида Ковязина, Сашу Духанину, Марию Баронову и других заложников «Болотного дела». Мы выйдем не только, чтобы выразить свою солидарность с Алексеем Навальным, Суреном Газаряном, Таисией Осиповой и другими жертвами политических репрессий, хотя наша поддержка им очень нужна.

Мы выйдем, чтобы сделать еще один шаг к нашей общей свободе!

Эта свобода – не только от тюремных решеток. Это свобода учиться и иметь достойную работу, свобода говорить и писать правду, свобода создавать свое дело и заниматься творчеством, свобода самим выбирать себе власть, свобода от полицейского и судебного произвола. Воровская диктатура, являющаяся сегодня властью в России, с каждым днем отнимает у нас все больше этой свободы. И никто кроме нас самих не сможет ее вернуть. Это не короткий путь, но любой путь состоит из последовательных шагов.

6 мая 2013 года – очередной важный шаг. Мы придем выразить солидарность с нашими товарищами, находящимися за решеткой, и чтобы показать преступникам за кремлевской стеной, что нас не удалось запугать, что мы уверены в своей победе!

Наше дело правое!

Присоединяйтесь, нас должно быть много!

Приходите 6 мая в 19:00 на Болотную площадь на митинг «За свободу!»

**********************
И еще мы обращаемся ко всем, кто придет 6 мая, а также к тем, кто в этот день прийти не сможет: средств на проведение митинга НЕ ХВАТАЕТ! Если вы являетесь нашим сторонником, если вы солидарны с нашими требованиями, внесите посильный вклад! Пожертвования на организацию митинга 6 мая собираются на кошелек Ольги Романовой в системе «Яндекс–деньги» 410011232431933. Спасибо за поддержку!

Смысл поклонения Аллаху


Смысл поклонения Аллаху



http://musulmanka.ru/mirovozzrenie/item/smysl-pokloneniya-allakhu.html
Смысл поклонения Аллаху

Представления об Исламе как о чисто «законнической» религии, в рамках которой нет места бескорыстному служению, обусловлены незнанием тонкостей исламской мистики и глубинных смыслов Корана. Мусульман упрекают, что поклонение Аллаху для них сродни торговой сделке: верующий совершает доброе дело — и тут же рассчитывает на поощрение со стороны Всевышнего.

Увы, появлению таких стереотипов способствует и поведение многих мусульман, которым присуще примитивное понимание Ислама.
Навязчивый «савабизм» — калькуляция наград (по-арабски — саваб) за добрые дела — превратился в болезнь уммы, рискующую придать облику мусульман комичный оттенок...
«Прочитаем намаз в мечети, а не дома — получим больший саваб.
Успеть бы еще к началу намаза — за это полагается еще более крупный саваб! И милостыню надо дать у ворот мечети — там же столько малоимущих!
Одна старушка — один саваб, десять старушек — десять савабов.
В мечети Коран почитаем — чем больше сур, тем больше савабов. За многие суры положены савабы в особо крупном размере.
Не важно, что смысл не ясен, главное читать по-арабски — за это саваб больше!
А после надо к одной сестре в больницу зайти, фруктов отнести — за посещение больного тоже саваб полагается.
Детишкам, опять же, конфеток раздать — и сколько савабов, как с неба, посыплется!
Еще можно и хадж, и умру несколько раз совершить — столько савабов!
Да-да, надо в этой жизни сильно попотеть, чтобы исхитриться в Рай попасть. Но мы с тобой точно себе там место уже обеспечили!»
Знакомые разговоры, не правда ли?
«Савабизмом» одержимы многие.
Юные барышни, шелестя длинными юбками, торопятся в мечеть, надеясь получить за свои старания награду побольше — мужа хорошего, полные закрома и вечное блаженство.
Бородачи, просиживающие часы в кафе при мечети за разговорами о трудных днях отечественного бизнеса, плавно переходят на возбужденный диалог о савабах, к которому автоматически прилагаются горячие споры о рекомендуемой длине штанов и бороды.
Все озабочены тем, как попасть в Рай.
Все хотят выторговать у Аллаха место в Раю, искренне полагая, что Он нуждается в их молитвах, коротких штанах и никабах.
Айат «Если ответите вы неблагодарностью [на милость Господню], то ведь не нуждается Он в вас...» (Коран, 39:7) во внимание не принимается.
Человек готов задекларировать себя единобожником, а подсознание его все равно хранит гуманистическую веру в то, что он — смысл и цель мироздания, мерило всех вещей, критерий всех истин, а потому высшее предназначение религии Аллаха — стать средством для обеспечения ему вечного комфорта и спокойствия.
У некоторых болезнь «савабизма» переходит в такую стадию запущенности, что они считают возможным досконально точно вычислить вероятность попадания в Сады.
Есть девушки, которые уверены, что уж с их-то «комплектацией» (широченное платье в арабском стиле, башмаки на плоской подошве, старательно надвинутый на лоб платок и НИ-КА-КИХ выщипанных бровей) они со стопроцентной гарантией вкусят райского блаженства.
Не выщипанные брови они с детской наивностью считают пропуском в Рай — чем-то вроде посадочного талона на вожделенный рейс.
Иные братья тоже убеждены, что, напоив водой бездомного котенка или отвезя подарки больному ребенку, они арендовали себе место в Раю так же, как через турфирму бронируют себе номер в пятизвездочном отеле с видом на море.
Причем чем регулярнее совершаются все эти добрые дела, тем крепче гарантия — подобно страховке автомобиля на крупную сумму.
Обо всем этом говорится почти прямо и даже без стеснения.
Именно в этом многие из мусульман видят смысл поклонения Аллаху. Принцип «купи-продай» переносится ими на область сакрального.
Ценности современного капитализма накладываются на страсть человека к поиску личной выгоды, усиливая эту древнюю болезнь.
смысл 1
Казалось бы, спросите (или даже возмутитесь) вы, что здесь неправильного? Ведь Всевышний Аллах в Коране неоднократно говорит о воздаянии для грешников и награде для праведников, об адских мучениях и райском блаженстве для тех, кто был благочестив.
Однако не все так просто.
Священный Коран — глубокий сакральный текст, и поверхностного знакомства с ним недостаточно для того, чтобы понять смысл поклонения Аллаху.
Для этого надо знать разъяснения самого Пророка © и тех его сподвижников, кто был наиболее близок к нему и кому он передал сакральное знания о глубинных смыслах Корана.
В исламской традиции, основанной на руководстве Пророка © и близких к нему членов его семейства (мир им), люди, подобные «савабистам», называются «ахл ал-му‘амалат» — «людьми сделки».
Они упоминаются в хадисе: «Есть люди, поклоняющиеся Аллаху из стяжания, и это — поклонение торговцев, и есть поклоняющиеся Аллаху из трепета, и это — поклонение рабов, и есть люди, поклоняющиеся Аллаху из благодарности, и это — поклонение свободных» (Имам ‘Али. Путь красноречия. Изречение 237).
Известный богослов Муртаза Мутаххари в книге «Краткий экскурс по „Нахдж ал-балага“» отмечает:
«Богослужение понимается разными людьми по-разному. С точки зрения некоторых лиц, богослужение — это своего рода сделка, обмен, воздаяние и нечто вроде торговли и вознаграждения. Подобно рабочему, который тратит свою дневную рабочую силу на работодателя и взамен получает заработную плату, человек, занимающийся богослужением, также прикладывает труд на пути Господа, поклоняется и выпрямляется и взамен требует воздаяния, которое будет дано ему в другом мире...
...Это одно из толкований богослужения, которое, конечно же, является неграмотным и обывательским и, по словам Ибн Сины, основано на незнании атрибутов Бога и общем невежестве.
Другая трактовка богослужения свойственна ‘арифам... Здесь богослужение является лестницей для достижения близости; это — вознесение человека, возвышение духа...Это — победа духа над телом и наилучшие ответные действия человека в знак благодарности Создателю Бытия... И, наконец, это — подвижничество на пути к Господу».
Полноценное понимание Ислама невозможно без избавления от корыстолюбия как атрибута акта поклонения.
Хадис гласит: «Если бы Аллах и не грозил ничем за неподчинение, следовало бы подчиняться Ему из благодарности за Его благодеяния» (Имам ‘Али. Путь красноречия. Изречение 290).
Свободные люди поклоняются Аллаху из благодарности за то, что Он ниспослал им хотя бы немногое из Своей милости — в первую очередь, веру и смысл жизни, а также все то, что делает их жизнь счастливой: любимое дело, семью, таланты, любовь, друзей и все то, что они ценят.
Они не считают эти дары собственной заслугой и наградой за обязательные акты поклонения.
Каковы причины «савабизма»?
Проблема в том, что люди, обращаясь к Исламу, готовы поменять свой образ жизни, но абсолютно не хотят отказаться от привычного для них стиля мышления и мировосприятия.
Имя ему — мещанство и потребительство, неоднократно осуждаемое в Коране.
Так, в суре «Ат-Такасур» («Страсть к приумножению») говорится: «Страсть к приумножению [богатства и детей] овладела вами и отвращает [от служения Богу Единому], до тех самых пор пока не сойдете вы в могилы. Но не следует [предаваться страсти этой]. Скоро узнаете вы [об этом]! Еще раз говорю, берегитесь, ибо вскоре испытаете вы это! И правда, если бы обладали вы Знанием истинным [, то страсть к богатству не совращала бы вас]. [А так] непременно увидите вы огонь адский, увидите его воочию и доподлинно, а затем будете спрошены в день тот о благах [жизни земной]». (Коран, 102:1-8).
«Савабизм» есть не что иное, как экстраполяция страсти к приумножению на перспективу будущей жизни.
«Савабизм» — проявление ограниченности мышления и все той же корысти, которое порицается в Коране. «Савабизм» — логика торговцев, в то время как архетип поведения свободного человека — не торговля, а служение.
«Савабизм» — религия рабов собственной алчности. А в хадисе говорится: «Не будь ничьим рабом, ибо Аллах сотворил тебя свободным» (Имам Али. Путь красноречия. Письмо 31).
Ислам — религия свободы в таухиде, в том числе — внутренней свободы от алчности и страха, а «страх, алчность и скупость — отрицательные черты характера, собранные вместе в результате недоверия к Аллаху». (Имам Али. Гурар ал-хикам).
Всевышний Аллах в Коране говорит: «Сотворил Я создал джиннов и людей только ради того, чтобы поклонялись они Мне» (Коран, 51: 56).
На вопрос, почему Аллах создал людей ради того, чтобы они поклонялись Ему, и в то же время не нуждается в людях, есть простой и логичный ответ: это — проявление милости Аллаха к человеку.
Ибо лишь героическая стезя служения, предполагающая самопожертвование, способна привести человека к возвышению над бессмысленной жизненной парадигмой, суть которой сводится к тому, чтобы есть и справлять естественные потребности, зарабатывать и тратить, плодиться и умирать.
Пророк ©, члены его семейства (а) и праведные сподвижники по своему человеческому типу не были потребителями. Они были одинокими героями, подвижниками Единобожия, которые бросили вызов миру язычников с их идолами, с их корыстью и алчностью, с их жестокостью, с чудовищным разрывом между богатыми и бедными, с нелепыми обычаями, племенной гордыней и сословными предрассудками. На этом пути они терпели лишения, подвергались преследованиям, переселились из родных мест и боролись, а затем триумфально вернулись в Мекку, подняв над ней знамя Единобожия.
Они делали это не потому, что за это им полагался определенный саваб.
Даже те, кому был обещан Рай, трепетали от страха перед Аллахом.
Они страдали и сражались, оплакивали убитых и побеждали, ибо уверовали в Аллаха и искренне полюбили Его, и желали построить всемирную общину на новых началах — на принципах Шариата и Единобожия, а не на языческих установках.
Они были людьми ахирата — будущего мира, а не дунии — мира сегодняшнего. «Савабисты» же руководствуются критериями этого мира, ценностями, чуждыми Исламу.
Почему же тогда в Коране и хадисах говорится о воздаянии и наказании?
смысл 2
Почему столько внимания уделяется награде за добрые дела?
Воздаяние и наказание являются проявлением справедливости Аллаха (‘адалат), ведь одно из Его прекрасных имен — ‘Адил (Справедливый).
В истории человечества герои часто жертвовали собой во имя идеи. Движимые лучшими побуждениями, они забывали о личной выгоде, и, невзирая на непонимание толпы, отдавали свои жизни, имущество, свободу ради торжества этой идеи. Герой, как правило, не живет в этом мире долго, — будь он поэт или воин.
От множества героев не осталось даже имен. Они стали прахом, в то время как на их костях извечно пировали массы ничтожных, по сути, людей, смысл существования которых сводился к тому, чтобы отхватить сытный кусок и устроиться в своих уютных мещанских норках.
Именно такие люди издревле рушили построенное усилиями героев, глумились над их памятью, отдавали национальные достояния врагам, а, прорвавшись к власти, обирали народ, забыв о справедливости.
Всевышний Аллах оградил от подобной участи праведников, вставших на путь служения Ему.
Не будут забыты ни их дела, ни злодеяния угнетателей — ведь в Судный день «кто бы ни сотворил — [хотя бы] на вес пылинки, обретет [воздаяние] за него. Кто бы ни сотворил зло — [хотя бы] на вес пылинки, обретет возмездие за него» (Коран, 99:7-8).
И в этом — величие милосердия и справедливости Аллаха, перед которыми меркнут мелкие выгоды смертного человека, которому предстоит воскреснуть и держать ответ.
Анастасия (Фатима) Ежова
Опубликовано в журнале «Мусульманка» № 3(11), 2011г.

Ход подготовки к национальному празднику Хыдырлез


Ход подготовки к национальному празднику Хыдырлез


2 мая 2013 года в Акмесджите (Симферополь) состоялось расширенное заседание Меджлиса крымскотатарского народа с участием председателей региональных меджлисов.
Основными вопросами повестки дня были: О ходе подготовки к национальному празднику Хыдырлез;
О мемориальных мероприятиях, посвящённых памяти жертв геноцида крымскотатарского народа и приуроченных к 69-ой годовщине депортации;
О состоявшихся 27-28 апреля 2013 года выборах делегатов Курултая крымскотатарского народа в семи регионах;
О совещании членов Меджлиса с руководителями крымскотатарских организаций диаспоры из стран-членов Европейского Союза, США и Турции.
С отчетом о ходе подготовки к крымскотатарскому национальному этнографическому празднику «Хыдырлез» выступила глава Оргкомитета Эмине Авамилева.
«Подготовительная работа практически завершена, осталось урегулировать незначительные моменты», - сообщила Эмине Авамилева и напомнила, что в этом году пройдут традиционные мероприятия, посвященные празднику «Хыдырлез», а также перед гостями праздниками выступят известные артисты Джамала, Энвер Измайлов и Феми Мустафаев.
Также Эмине Авамилева сказала, что достигнуты договоренности с Бахчисарайской райгосадминистрацией по предоставлению карет скорой помощи, пожарных машин и решен вопрос подвоза воды.


По вопросам, касающимся подготовки мемориальных мероприятиях, посвящённых памяти жертв геноцида крымскотатарского народа и приуроченных к 69-ой годовщине депортации 18 мая 2013 года, члены Меджлиса детально обсудили формирование и организацию пяти колонн крымских татар, а также их маршруты движения к центральной площади Акъмесджита 18 мая 2013 года и ответственных за каждую колонну.
18 мая 2013 года перед началом Всекрымского траурного митинга также пройдут локальные митинги возле закладного камня на ж/д вокзале в Симферополе и мемориала памяти жертв депортации в парке "Салгирка".
В 12-00 пройдет Международная акция "Минута скорби и Единства". После этого по улицам Акъмесджита начнется шествие колонн.
По прибытии всех колон к центральной площади начнется Всекрымский траурный митинг памяти жертв геноцида крымскотатарского народа – депортации 18 мая 1944 года и десятилетий его насильственного удержания в местах изгнания. Накануне, 17 мая, на центральной площади Акъмесджита пройдет ежегодная акция «Зажги огонек в своем сердце».
Организационному комитету по подготовке мемориальных мероприятий, посвящённых памяти жертв геноцида крымскотатарского народа поручено доработать детально план мероприятий с учетом общественно-политической ситуации для последующего утверждения его на заседании Президиума Меджлиса крымскотатарского народа.


«На сегодняшний день имеется информация о том, что 18 мая запланирован «альтернативный митинг», - сказал глава Меджлиса Мустафа Джемилев, выступая по вопросу траурных мероприятий 18 мая. - На последнем заседании Оргкомитета по подготовке траурных мероприятий при СМ АРК были рассмотрены несколько вопросов. Так, например, организация «Милли Фирка» хочет проводить свой митинг. Но пройдет ли он, или нет – не знаю».
Комментируя возможное участие на Всекрымском митинге представителей государственной и республиканской власти, глава Меджлиса отметил, что официальных приглашений на траурный митинг Меджлис крымскотатарского народа никому не направлял.
«Конечно, глава СМ АРК А. Могилев и остальные хотели бы выступить 18 мая с трибуны на площади, но мы не можем сказать, какая будет у людей на них реакция. У нас нет никакой агрессии по отношению к ним, - сказал Джемилев. - Но в мы в свою очередь намерены высказать свое мнение о событиях, происходящих в последнее время в Крыму, а закрывать людям рты – такого права ни у кого нет. 18 мая – это самый трагический для нас день».
По словам М.Джемилева, в этом году на Всекрымском траурном митинге планируется участие представителей международных организаций, аккредитованных на территории Украины, украинских политических партий и организаций. Также подтвердили свое прибытие и представители крымскотатарских диаспор из Турции, Румынии, США, России и других стран.


Члены Меджлиса также были информированы о предстоящем 4 мая 2013 года в Акъмесджите (Симферополь) совещании с руководителями крымскотатарских организаций диаспоры из стран-членов Европейского Союза, США и Турции.
«На совещании будут обсуждены вопросы, связанные с положением крымскотатарского народа и приняты решения о консолидированных действиях по решению безотлагательных проблем в сфере восстановления прав крымскотатарского народа», - подчеркнул глава Меджлиса М.Джемилев.
Об итогах выборов, прошедших 27-28 апреля 2013 года в Бахчисарайском, Красногвардейском, Черноморском, Белогорском, Джанкойском, Советском и Севастопольском регионах рассказал Председатель Центральной избирательной комиссии по выборам делегатов Курултая крымскотатарского народа Заир Смедляев.
По словам З. Смедляева, согласно обработанным Центральной избирательной комиссией данным, поступивших из указанных регионов, из 110 зарегистрировавшихся кандидатов в делегаты, избрано 60 делегатов Курултая 6 созыва. «Явка избирателей составила 57 % (32.699 человек)», - подчеркнул глава ЦИК З, Смедляев.


Он также представил вниманию членов Меджлиса информацию активности избирателей по каждому региону. Так, в Бахчисарайском регионе явка составила - 57%, в Черноморском- 68%, в Красногвардейском – 60%, в Белогорском – 54%, в г. Джанкой – 14%, в Севастопольском – 54%, в Советском – 68%.
«Многие общественные организации увеличили количество наблюдателей, поэтому выборы будут проходить еще более демократично», - добавил глава ЦИК по выборам делегатов Курултая З. Смедляев.
Также он отметил, что 4 мая выборы выборы пройдут в Раздольненском и Первомайском регионах, а 5 мая в Алуштинском, Феодосийском и Сакском регионах.
Автор: Меджлис крымскотатарского народа
Источникqtmm.org

пензенские татары жалуются что из 22 татарских деревень "только" в 12 есть татарские школы..


пензенские татары жалуются что из 22 татарских деревень "только" в 12 есть татарские школы..ничего себе..нам бы такую "дискриминацию"...в перми,Пензе,в нижнем городской губернии положение татар намного лучше чем в "братской" башкирии ,где даже вывески безобидные запрещены на татарском..И после этого мы должны защищать республиканский статус Башкирии ?..
Сталин пытался ликвидировать Татарстан и Башкортостан.

В начале 1950-х начал реализацию проект областного деления Татарской и Башкирской АССР. Так, 8 мая 1952 года на территории Татарской АССР были образованы 2 области: Казанская и Чистопольская. 21 февраля 1953 года была создана Бугульминская область. Однако, после смерти Сталина проект был свёрнут, и уже 30 апреля 1953 года все 3 области ТАССР были упразднены.

После этого, до 1963 года, число районов стало уменьшаться, пока в конце 1963 года не началось восстановление упразднённых районов.

http://guides.rusarchives.ru/browse/guidebook.html?bid=24&sid=412658
Сталин пытался ликвидировать Татарстан и Башкортостан.

В начале 1950-х начал реализацию проект областного деления Татарской и Башкирской АССР. Так, 8 мая 1952 года на территории Татарской АССР были образованы 2 области: Казанская и Чистопольская. 21 февраля 1953 года была создана Бугульминская область. Однако, после смерти Сталина проект был свёрнут, и уже 30 апреля 1953 года все 3 области ТАССР были упразднены.

После этого, до 1963 года, число районов стало уменьшаться, пока в конце 1963 года не началось восстановление упразднённых районов.

http://guides.rusarchives.ru/browse/guidebook.html?bid=24&sid=412658

яңалыклар Динә Гарипова «Евровидение»га Татарстан байрагын алып барачак


яңалыклар

Динә Гарипова «Евровидение»га Татарстан байрагын алып барачак


http://www.azatliq.org/archive/news/20130501/570/570.html?id=24973713


«Голос» тапшыруында җиңгән, Татарстан җырчысы Динә Гарипова Швециядә узачак «Евровидение»га үзе белән Татарстан байрагын һәм Универсиада билгесе булган Юни нәни барсны алачак. Русия исеменнән чыгыш ясаячак Гарипованың репетициясе Мальмада 6 майда башланачак. Чыгышның эчтәлеге сер итеп саклана. Бары тик аны сәхнәгә куючы булып швед режиссеры Микаэл Густафссон булуы гына билгеле.

"Евровидение-2013" бәйгесендә Динә Гарипова алтынчы булып чыгыш ясаячак. Бәйгенең беренче ярымфиналы 14 майда үтә.

Быел беренче тапкыр чыгыш ясаучыларның тәртибе тавыш бирү юлы белән түгел, бәйгенең продюсерлары тарафыннан билгеләнде.

Бәйгене оештыручылар һәр җырчының чыгыш ясау тәртибен "җырларның үзенчәлеген тагын да яхшырак күрсәтү өчен" үзләре билгеләргә булган.

Беренче ярымфиналда Австрия, Эстония, Словения, Хорватия, Дания, Русия (Динә Гарипова), Украина, Нидерланд, Черногория, Литва, Беларус, Молдова, Ирландия, Кыпрыс, Бельгия һәм Сербия җырчылары катнашачак.

16 майда үтәчәк икенче ярымфиналда Латвия, Сан Марино, Македония, Азәрбайҗан, Финляндия, Мальта, Болгарстан, Исландия, Греция, Израил, Әрмәнстан, Маҗарстан, Норвегия, Албания, Грузия, Швейцария, Румыния вәкилләренең чыгышлары көтелә.

Финалга 20 җырчы сайлап алыначак. 18 майда үтәчәк финалга "зур бишлек" илләре - Германия, Испания, Британия, Франция, Италия  һәм узган елның җиңүчесе - Швеция җырчылары сайлаусыз үтә.

"Евровидение-2013" бәйгесендә быел 39 ил вәкиле катнашачак.

В Омске 73-летняя женщина метнула топор в прокурора за отказ принять жалобу

В Омске 73-летняя женщина метнула топор в прокурора за отказ принять жалобу

время публикации: 28 апреля 2010 г., 11:26
последнее обновление: 28 апреля 2010 г., 11:54
блогпечатьсохранитьпочтафото
Пенсионерка травмировала служителя Фемиды с помощью разделочного топора

Престарелая жительница Омска покалечила прокурора района после того, как высокопоставленный чиновник отказался принимать у нее заявление. Пенсионерка травмировала служителя Фемиды с помощью разделочного топора.
Во вторник на приеме в кабинете у прокурора Советского административного округа 73-летняя Татьяна Мариупольская получила отказ в удовлетворении своего обращения, передает РИА "Новости" со ссылкой на прокуратуру Омской области. Это буквально вывело женщину из себя.
Возмущенная пожилая гражданка достала из сумочки топор для разделки мяса и бросила его в прокурора Юрия Светенко. Служитель закона успел прикрыться, и в результате лезвие "томагавка" преступницы вонзилось ему в руку. Гневливой старушке тут же вызвали милицию, а прокурору - скорую.
В чем заключалось обращение женщины, в прокуратуре не стали уточнять даже после ЧП. Однако газета "Комсомольская правда" пишет, что старушка жаловалась прокурору на то, как ее затопили соседи. Она обратилась в суд и ей компенсировали ущерб. Однако бабушка-сутяжница посчитала сумму недостаточной, а потому и пришла пожаловаться на несправедливость Фемиды прокурору Светенко. Тем не менее страж закона заявил ей, что не решает подобные вопросы. Подобный ответ привел в бешенство великовозрастную жалобщицу.
"В отношении Татьяны Мариупольской следственным отделом по расследованию особо важных дел следственного управления СКП РФ по Омской области возбуждено уголовное дело по части 2 статьи 318 УК РФ (применение насилия, опасного для жизни или здоровья, в отношении представителя власти в связи с исполнением им своих обязанностей)", - говорится в сообщении надзорного ведомства.
В случае признания судом вины женщины ей грозит от пяти до 10 лет лишения свободы.

Миңнеханов Дубай татарлары белән очрашты

НОВАЯ ДЕМОГРАФИЧЕСКАЯ ДЕПРЕССИЯ? 04 мая 2013, 18:13

Андрей Илларионов, экономист: Новая демографическая депрессия?

Меры демографической политики, применявшиеся российскими властями в течение последних 8 лет, оказались не в состоянии остановить долгосрочный демографический кризис в стране...